Κυρ11192017

Τελευταία ΕνημέρωσηΣαβ, 18 Νοε 2017 9pm

Back Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Οικονομια Ελλαδα

Bloomberg: Οι δανειστές αναζητούν φόρμουλα.για τη μεταμνημονιακή εποχή

euro ee with compliments

Τα σενάρια για τη μεταμνημονιακή εποχή στην Ελλάδα επιχειρεί να διερευνήσει το πρακτορείο Bloomberg σε δημοσίευμά του, ενόψει και της τρίτης αξιολόγησης του προγράμματος, η οποία και είναι η τελική.

«Τόσο η Αθήνα, όσο και οι Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να αποφύγουν μια πολιτικά τοξική συζήτηση για ακόμη ένα πρόγραμμα διάσωσης, το οποίο θα έρθει μόνο με όρους», γράφει το Bloomberg, που παραθέτει κομμάτια της έκθεσης της Κομισιόν.

«Υπό το μνημόνιο που υπέγραψε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας το 2015, η χώρα νομοθέτησε επιπλέον μέτρα λιτότητας ίσα με το 4,5% του ΑΕΠ της ή περίπου 8 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την Κομισιόν Εάν άλλο οικονομικό πακέτο ίσο με το 2% του ΑΕΠ, θα ξεκινήσει μετά το 2018» γράφει το Bloomberg.
Με το βλέμμα στη μεταμνημονιακή εποχή

«Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προσπαθούν να δημιουργήσουν μια φόρμουλα που θα επιτρέψει στην κυβέρνηση της Αθήνας να επανακτήσει τον έλεγχο των οικονομικών πολιτικών της, που θα διασφαλίζει, όμως, ότι η χώρα δεν θα επιστρέψει στην οικονομική απερισκεψία που ενέτεινε την οικονομική κρίση του 2009» σημειώνει το Bloomberg επικαλούμενο πηγές κοντά στις συζητήσεις που μίλησαν στο πρακτορείο υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Αναλύοντας τους λόγους που οι ευρωπαίοι θέλουν αυτού του είδους τη λύση, το πρακτορείο παραθέτει δύο βασικούς λόγους. «Αφενός οι δανειστές θέλουν να διασφαλίσουν ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει με αυτό που οι ίδιοι ισχυρίζονται ότι είναι μεταρρυθμίσεις-κλειδί για την οικονομία τους και, πιο συγκεκριμένα, επειδή η χώρα πρέπει να παραμείνει μέσα στα προαποφασισμένα δημοσιονομικά όριά της για να μπορεί να αποπληρώσει τα χρέη. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για το ρόλο των δανειστών της Ελλάδας, που έχουν δεσμευτεί να δώσουν στην Αθήνα περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους στο τέλος του προγράμματος, το καλοκαίρι».

«Έλληνες και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι λένε ότι ένας πιθανός συμβιβασμός είναι να υπογράψει η Ελλάδα μια ρήτρα “μη επιστροφής”, ουσιαστικά διασφαλίζοντας ότι δεν θα αντιστρέψει καμία από τις μεταρρυθμίσεις που έχει αναλάβει ως μέρος του μνημονίου.

Αυτό, σε συνδυασμό με την ενισχυμένη παρακολούθηση των οικονομικών της, θα μπορούσε να είναι η βάση για μια συμφωνία» γράφει το Bloomberg, συμπληρώνοντας: «Το ερώτημα-κλειδί που οι αξιωματούχοι θέλουν να απαντήσουν είναι το ποιος θα είναι υπεύθυνος για αυτή την επιτήρηση.

Παραδοσιακά, η Κομισιόν ελέγχει τα οικονομικά των χωρών της Ευρωζώνης. Αλλά πολλές κυβερνήσεις στο μπλοκ του κοινού νομίσματος έχουν ασκήσει κριτική στην Κομισιόν ότι υπήρξε πολύ ελαστική με την Ελλάδα και θα ήθελε να δει τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης να αναλαμβάνει πιο ενεργό ρόλο στην επίβλεψη των οικονομικών των χωρών που αντιμετωπίζουν προβλήματα».

Το ζήτημα της μεταμνημονιακής εποπτείας εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτησης για το εάν και πως ο ESM θα ενισχυθεί και τι είδους λόγο θα έχει στις αποφάσεις για τον προϋπολογισμό των χωρών της ευρωζώνης, μια συζήτηση που αναμένεται να αναθερμανθεί τους επόμενους μήνες.

«Κανένας δεν μπορεί να αναγκάσει τη χώρα να κάνει κάτι παραπάνω, παρά έναν σκληρό περιορισμό στον προϋπολογισμό» είπε ο Ντάνιελ Γκρος, επικεφαλής του Κέντρου Ευρωπαϊκών Πολιτικών Σπουδών και κατέληξε: «Η Ελλάδα θα πρέπει να αφεθεί στις δικές τις πολιτικές επιλογές, καθώς αυτές δεν απαιτούν επιπλέον χρήματα»...

Nέα χαλαρωση στα CAPITAL CONTROLS – Τι θα ισχύει από 22 Νοεμβρίου

trapezs logo

Στην απελευθέρωση των αναλήψεων για το 100% των κεφαλαίων που θα επιστρέψουν από το εξωτερικό στις ελληνικές τράπεζες προσανατολίζονται το υπουργείο Οικονομικών και η Τράπεζα της Ελλάδος ως το επόμενο βήμα στη χαλάρωση των capital controls.

Στο βήμα αυτό φαίνεται πως οδηγεί άμεσα η σταδιακή ενίσχυση της εμπιστοσύνης μετά την ολοκλήρωση της β’ αξιολόγησης και τα βήματα που γίνονται προς την κατεύθυνση της έγκαιρης ολοκλήρωσης της γ’ αξιολόγησης. Επιπλέον, οι τράπεζες μειώνουν σταθερά την εξάρτησή τους από τον ELA.

Ενδεικτικά, την εβδομάδα αυτή και για το διάστημα μέχρι τις 22 Νοεμβρίου, το ανώτατο όριο παροχής ρευστότητας από τον ELA διαμορφώθηκε στα 26,9 δισ. ευρώ, ύστερα από την περαιτέρω μείωση της εξάρτησης των τραπεζών από τον μηχανισμό έκτακτης παροχής ρευστότητας κατά 1,7 δισ. ευρώ.

Κατόπιν των παραπάνω, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το αμέσως προσεχές διάστημα ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος θα υπογράψει περαιτέρω χαλάρωση των κεφαλαιακών περιορισμών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, με τη νέα χαλάρωση των περιορισμών αναμένεται να δοθεί η δυνατότητα εξ ολοκλήρου (100%) ανάληψης των κεφαλαίων που θα εισαχθούν στις ελληνικές τράπεζες από το εξωτερικό.

Σήμερα, μετά την τελευταία χαλάρωση των περιορισμών την 1η Σεπτεμβρίου 2017, η ανάληψη κεφαλαίων που έχουν μεταφερθεί από το εξωτερικό επιτρέπεται μέχρι ποσοστού 50%.

Για χρηματικά ποσά τα οποία έχουν μεταφερθεί από την αλλοδαπή από τις 23/7/2016 έως και τις 31/8/2017 με μεταφορά πίστωσης, η ανάληψη σε μετρητά μπορεί να γίνεται μέχρι ποσοστού 30%, ενώ για χρηματικά ποσά που έχουν μεταφερθεί από 18/7/2015 μέχρι και 22/7/2016 η ανάληψη είναι δυνατή έως ποσοστού 10%.

Ειδικά οι ναυτιλιακές εταιρείες που αναφέρονται στους νόμους 27/1975, 959/1976 και στο νομοθετικό διάταγμα 2687/1953 μπορούν να πραγματοποιούν και αναλήψεις μετρητών έως του ποσού των 50.000 ευρώ ημερησίως.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, σημαντική χαλάρωση των περιορισμών αναμένεται και στις συναλλαγές εξαγωγικού εμπορίου. Σήμερα, το όριο που παρέχεται στους εξαγωγείς/εισαγωγείς για τη μεταφορά κεφαλαίων εκτός Ελλάδος καθορίζεται από τον τζίρο της εταιρείας τους κατά το προηγούμενο έτος και δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τον μέσο όρο αυτού.

Με τις αλλαγές που αναμένονται, το χρονικό διάστημα του υπολογισμού αναμένεται να επεκταθεί στα 4-5 χρόνια, δίνοντας τη δυνατότητα για μεγαλύτερα ποσά κεφαλαίων που θα μπορούν να μεταφέρονται στο εξωτερικό για την άσκηση της εμπορικής λειτουργίας της εταιρείας.

Χαλάρωση, τέλος, των περιορισμών αναμένεται και σε επίπεδο ανοίγματος νέου λογαριασμού, το οποίο θα γίνεται με υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος ότι δεν διατηρεί άλλο λογαριασμό.

Σήμερα απαγορεύεται να ανοίγονται νέοι λογαριασμοί όψεως ή καταθετικοί, εφόσον με το άνοιγμά τους δημιουργείται νέος κωδικός πελάτη (Customer ID) στην τράπεζα. Απαγορεύεται επίσης η ενεργοποίηση αδρανών λογαριασμών.

Ωστόσο, σε εταιρείες που έχουν τη μορφή νομικού προσώπου και τηρούν απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα επιτρέπεται το άνοιγμα λογαριασμού όψεως ή καταθετικού, σε πιστωτικό ίδρυμα μέσω της δημιουργίας νέου κωδικού πελάτη, ανεξαρτήτως της ύπαρξης άλλου διαθέσιμου λογαριασμού του οποίου είναι δικαιούχοι.

Επιπλέον, επιτρέπεται το άνοιγμα λογαριασμού μέσω της δημιουργίας νέου Customer ID αποκλειστικά για ορισμένες συναλλαγές, η αναγκαιότητα των οποίων πρέπει να τεκμηριώνεται εγγράφως από τον αρμόδιο φορέα και με την προϋπόθεση υποβολής υπεύθυνης δήλωσης από τον αιτούντα ότι δεν υφίσταται άλλος διαθέσιμος λογαριασμός μέσω του οποίου αυτές μπορούν να διενεργηθούν.

Χαμηλώνει συνεχώς ο πήχης των προβλέψεων για τον ρυθμό ανάπτυξης του 2017, λόγω της υπερφορολόγησης

eyro

Ακόμα πιο χαμηλά «προσγειώνει» τις προσδοκίες της για Ανάπτυξη η κυβέρνηση. Μετά τη...στασιμότητα που είχε προαναγγείλει πέρυσι τέτοιον καιρό για το 2016 (αλλά αντ' αυτής προέκυψε ύφεση) και της Ανάπτυξης 2,7% που προέβλεπε για φέτος, σύμφωνα με πληροφορίες η κυβέρνηση ετοιμάζεται να αναθεωρήσει έτι προς τα κάτω στον νέο προϋπολογισμό τον στόχο που είχε στο προσχέδιο που προ μηνός κατέθεσε, από 1,8% του ΑΕΠ σε μόλις 1,6% ή 1,7%.

Μια τέτοια εξέλιξη θα σημάνει πάντως ότι η κυβέρνηση «έπεσε έξω» μέσα σε ένα χρόνο κατά σχεδόν 20 δισεκατομμύρια ευρώ συνολικά, σε σχέση με ό,τι σχεδίαζε ή φανταζόταν, για την κατάσταση και την πορεία της ελληνικής Οικονομίας στη διετία 2016-2017.

Η κρίσιμη παράμετρος που, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, φαίνεται να παρασύρει ξανά προς τα κάτω την Ανάπτυξη, διαψεύδοντας συνεχώς τις αισιόδοξες προβλέψεις της κυβέρνησης, είναι και πάλι τα νεότερα στοιχεία για την μείωση των εισοδημάτων των νοικοκυριών, αλλά και πορεία των επενδύσεων, λόγω της υπερφορολόγησης.

Στο υπουργείο Οικονομικών ανησυχούν ότι η ισχνή ανάπτυξη, ειδικά αν αποδειχθεί τελικά μικρότερη και από 1,6% του ΑΕΠ, δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα για την επίτευξη των στόχων του 2018 –και όχι μόνον- καθώς μια σειρά υποθέσεων και παραδοχών για τα πλεονάσματα και τη βιωσιμότητα του χρέους έχουν βασιστεί σε σαφώς πιο αισιόδοξα σενάρια για την πορεία της οικονομίας, τα οποία όμως εγκαταλείπονται σταδιακώς το ένα μετά το άλλο.

Με άλλο... αμπαλάζ και όνομα έρχεται το νέο Μνημόνιο. Εχουν ήδη αρχίσει οι σχετικές διεργασίες !

tsipras junker

Στις αρχές της περασμένης εβδομάδας ένας κορυφαίος κοινοτικός αξιωματούχος, που έχει παρακολουθήσει στενά όλη την πορεία της εφαρμογής μνημονίων στην Ελλάδα, επισκέφθηκε για μερικές ώρες την Αθήνα και συναντήθηκε με υψηλόβαθμους δημοσιογράφους των ελληνικών ΜΜΕ.

Στη φιλική και ανεπίσημη συζήτηση που είχαν για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, το βασικό συμπέρασμα που προέκυψε από τα λεγόμενά του ήταν ένα: Η Ελλάδα δεν μπορεί να σηκώσει ένα νέο, τέταρτο μνημόνιο με τη μορφή που είχαν τα τρία προηγούμενα. Και από την άλλη πλευρά, όμως, δεν είναι ακόμα έτοιμη να βγει μόνη της στις αγορές. Επειδή, λοιπόν, ούτε το ένα μπορεί να γίνει, ούτε το άλλο, η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να επεξεργάζεται μια τρίτη λύση, που δεν θα έχει εφαρμοστεί ξανά σε καμία άλλη χώρα της.

«Θα είναι ένα νέο κοστούμι, κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της Ελλάδας», είπε χαρακτηριστικά ο απεσταλμένος των Βρυξελλών, αφήνοντας σαφώς να εννοηθεί ότι με τη λύση αυτή είναι καταρχήν σύμφωνη και η κυβέρνηση, παρότι υποστηρίζει ότι από τον Αύγουστο θα βγει μόνη της στις αγορές. Θα είναι ένα κοστούμι καθαρά ευρωπαϊκής ραφής και θα δείχνει άνετο, αλλά στην πραγματικότητα θα είναι κι αυτό στενό και άβολο και θα το φορέσουν οι θεσμοί στη χώρα με το ζόρι, για να διασφαλίσουν την πορεία τόσο της ελληνικής οικονομίας όσο και της Ευρωζώνης στη νέα εποχή της, μετά τους κλυδωνισμούς των τελευταίων ετών.

Η ενημέρωση του κοινοτικού αξιωματούχου προς τους Ελληνες δημοσιογράφους, αν και διοργανώθηκε με μυστικότητα, διέρρευσε αμέσως στα επιτελεία των κομμάτων και προκάλεσε έντονο εκνευρισμό τόσο στην κυβέρνηση όσο και στη Νέα Δημοκρατία. Το Μέγαρο Μαξίμου δυσφόρησε επειδή αποκαλύφθηκε ότι συζητά μυστικά με τις Βρυξέλλες για ένα νέο μνημόνιο την ίδια ώρα που δηλώνει ότι τον Αύγουστο τα μνημόνια τελειώνουν.

Ακόμα περισσότερο εκνευρίστηκε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος ανέφερε σε συνομιλητές του ότι αυτά τα σενάρια δεν τα γνωρίζει, ούτε τον βρίσκουν σύμφωνο! 

Η Νέα Δημοκρατία εκνευρίστηκε επειδή διαπίστωσε ότι η μυστική συνεννόηση της κυβέρνησης με τους θεσμούς μπορεί να οδηγήσει και πάλι σε μια λύση ερήμην της, η οποία μάλιστα μπορεί να πάει πιο πίσω και τις εκλογές και επειδή, επίσης, σε αυτή την περίπτωση θα γίνει πιο δύσκολο το σχέδιο για επαναδιαπραγμάτευση του ύψους των πρωτογενών πλεονασμάτων που έχει εξαγγείλει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Φαίνεται όμως ότι η δυσφορία και ο εκνευρισμός των ελληνικών κομμάτων δεν απασχολούν καθόλου τις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη, που φροντίζουν από νωρίς να μην επαναληφθούν τα όσα συνέβησαν το 2015 με τη λήξη του δευτέρου μνημονίου.

Είναι προφανές ότι ο απεσταλμένος του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στην Αθήνα είχε μια πολύ συγκεκριμένη αποστολή: να προειδοποιήσει την κυβέρνηση ότι θα πρέπει να αποφασίσει εγκαίρως («πριν αρχίσουν τα μπάνια του λαού», όπως είπε χαρακτηριστικά) τι θα γίνει μετά τις 20 Αυγούστου 2018 που λήγει το τρίτο μνημόνιο, το οποίο υπέγραψε ο Αλέξης Τσίπρας τον Ιούλιο του 2015, αλλά και να απευθύνει μια παράκληση στα ελληνικά ΜΜΕ να μην αρχίσουν να καταστροφολογούν όταν η κυβέρνηση θα δηλώσει ότι αποδέχεται το νέο πρόγραμμα που θα της προταθεί.

Υβριδικό και μακροχρόνιο!

Τι θα είναι, όμως, αυτό το νέο πρόγραμμα; «Δεν ξέρουμε ακόμα τι θα είναι, αλλά ό,τι και να είναι, δεν θα το λένε μνημόνιο», τονίζουν εκπρόσωποι των θεσμών ομολογώντας ότι η λέξη αυτή είναι πια τόσο αρνητικά φορτισμένη στην Ελλάδα για να την αποδεχθεί οποιοσδήποτε.

«Θα είναι ένα μοντέλο υβριδικό, που δεν θα έχει εφαρμοστεί ξανά. Θα είναι ένα πρόγραμμα κομμένο και ραμμένο για την Ελλάδα», τονίζουν.

Και στην παρατήρηση ότι η Ελλάδα θα γίνει και πάλι πειραματόζωο απαντούν: «Μα κανένα από τα προηγούμενα προγράμματα είχε εφαρμοστεί πουθενά αλλού»!

Το βέβαιο είναι ότι ορισμένα χαρακτηριστικά του έχουν ήδη αποφασιστεί και θα έχουν τη μορφή του χρυσωμένου χαπιού: όμορφο στην όψη και πικρό στη γεύση. Σύμφωνα λοιπόν με όλες τις πληροφορίες, το νέο μνημόνιο που δεν θα λέγεται μνημόνιο θα περιέχει θετικές και αρνητικές πλευρές.

Οι θετικές:

1. Η πρόβλεψη μιας προληπτικής γραμμής χρηματοδότησης εφόσον χρειαστεί για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων γεγονότων.

2. Η απομάκρυνση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που θα παραμείνει ως παρατηρητής χωρίς να συμμετέχει στο πρόγραμμα.

3. Η ρύθμιση του χρέους για τα επόμενα χρόνια με αναδιάρθρωση της εξυπηρέτησής του, αλλά χωρίς κούρεμα.

Οι αρνητικές:

1. Η μακροχρόνια ισχύς του που θα δεσμεύει τουλάχιστον και την επόμενη κυβέρνηση, καθώς δεν θα λήξει πριν από τα τέλη του 2021.

2. Η ρητή δέσμευση ότι θα εφαρμοστούν όλα τα συμφωνηθέντα μέχρι σήμερα (αποκρατικοποιήσεις, πρωτογενή πλεονάσματα κ.λπ.)

3. Η συμφωνία για βαριές μεταρρυθμίσεις και διαρθρωτικές αλλαγές που για ευνόητους λόγους κρατούνται μυστικές. Καλά πληροφορημένες πηγές υποστηρίζουν ότι επειδή το νέο πρόγραμμα δεν θα περιλαμβάνει νέα οικονομικά μέτρα, όλο το βάρος θα πέσει σε αυτές τις αλλαγές, αναφέροντας χαρακτηριστικά τη δραστική μείωση του δημόσιου τομέα (μπορεί να περιλαμβάνει ως και απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων που δεν είναι συνταγματικά κατοχυρωμένοι), τη φορολόγηση της εκκλησιαστικής περιουσίας και την αλλαγή του τραπεζικού συστήματος στην Ελλάδα.

Οι εκλογές και... το πάρτυ του Δράκουλα!

Στο ερώτημα αν αυτό το νέο υβριδικό μνημόνιο μπορεί να οδηγήσει την κυβέρνηση σε εκλογές, η απάντηση των θεσμών είναι «ελπίζουμε πως όχι».

Είναι φανερό ότι οι Βρυξέλλες δεν επιθυμούν τις πρόωρες εκλογές στην Ελλάδα και ελπίζουν ότι η κυβέρνηση Τσίπρα θα το αποδεχθεί και θα κατορθώσει να το ψηφίσει κι αυτό από τη Βουλή. Αντιλαμβάνονται και οι θεσμοί ότι η αποδοχή αυτού του προγράμματος θα γίνει δυσκολότερη, αν μεσολαβήσουν εθνικές εκλογές.

Αλλά και εκείνοι ανησυχούν μήπως και ο Τσίπρας χρησιμοποιήσει το νέο μνημόνιο ως τέχνασμα για να καταφύγει στις εκλογές, με κεντρικό σύνθημα «ψηφίστε με για να μην ξαναψηφίσω μνημόνια».  Αν ηττηθεί, το νέο μνημόνιο θα το ψηφίσουν άλλοι. Αν κερδίσει τις εκλογές, θα ψηφίσει κάτι που δεν θα λέγεται μνημόνιο...

Για όλα αυτά οι θεσμοί δηλώνουν αδιάφοροι.

Ολος αυτός ο σχεδιασμός τους, που περιλαμβάνει «κλείσιμο του ελληνικού προβλήματος πριν από το καλοκαίρι», εντάσσεται σε ένα γενικότερο σχέδιο που ξεκινά από τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου όπου θα ντεμπουτάρει η νέα «γαλλογερμανική» κυριαρχία στην Ευρώπη και καταλήγει στις 30 Μαρτίου 2019 στην πόλη Σίμπιου της Τρανσυλβανίας!

Εκεί, στα μέρη του Δράκουλα, η Ευρώπη προγραμματίζει από τώρα ένα μεγάλο πάρτυ για να αποχαιρετήσει από τις τάξεις της τη Βρετανία και να καλωσορίσει ταυτόχρονα τη νέα φάση της νομισματικής και τραπεζικής ένωσης της Ευρώπης, που θα ισχυροποιήσει ακόμη περισσότερο την ευρωπαϊκή οικογένεια.

Επί ρουμανικής προεδρίας και σε μια πόλη-όνειρο, πρωτεύουσα του πριγκιπάτου της Τρανσυλβανίας, που βρίσκεται 215 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Βουκουρεστίου, η Ευρώπη θέλει να εκπέμψει μηνύματα ισχύος και ενότητας την ώρα που θα αποχωρίζεται ένα εκλεκτό της μέλος. Και δεν θέλει να της χαλάσει το πάρτυ αυτό η Ελλάδα, η χώρα που δεν κατόρθωσε να ορθοποδήσει ούτε μετά από τρία μνημόνια. «Γι’ αυτό το ελληνικό πρόβλημα θα πρέπει να πάψει να αποτελεί πρόβλημα έναν χρόνο νωρίτερα. Κι αυτό μπορεί να γίνει με την Ελλάδα δυνατή και λαμπερή, παρούσα στο πάρτυ του Δράκουλα, δίπλα στους Ευρωπαίους εταίρους της», τονίζουν στις Βρυξέλλες.

Επιτροπεία με ελαφρύνσεις χρέους σε μικρές δόσεις

Το μεταλλαγμένο μνημόνιο θα βαφτιστεί «υβριδικό πρόγραμμα» - Τι μας περιμένει μετά τη λήξη του 3ου μνημονίου τον Αύγουστο

των Κωστή Χ. Πλάντζου, Αργύρη Παπαστάθη

Ο κύβος ερρίφθη. Η ενημέρωση που έγινε από Ευρωπαίο παράγοντα στην Αθήνα την περασμένη εβδομάδα αποδεικνύεται κομβική, καθώς έδειξε πέρα από κάθε αμφιβολία ότι μπήκαμε σε μια περίοδο προετοιμασίας για το τέταρτο πρόγραμμα στήριξης της Ευρωζώνης προς την Ελλάδα, το οποίο θα πρέπει να συμφωνηθεί, να υπογραφεί και να περάσει από τη Βουλή, το αργότερο ως τις 20 Αυγούστου του 2018.

Η διαφορά με τα τρία προηγούμενα προγράμματα είναι ότι αυτοί που το συζητούν (η Αθήνα και οι Βρυξέλλες) και, κατά πληροφορίες, συμφωνούν στα βασικά του χαρακτηριστικά, θέλουν πάση θυσία να μην αποκαλείται μνημόνιο, περίπου όπως η τρόικα ονομάζεται πλέον κουαρτέτο. Οταν συγκροτηθεί η νέα γερμανική κυβέρνηση και μπει κι αυτή στις διαπραγματεύσεις, το πακέτο αναμένεται να οριστικοποιηθεί και να παρουσιαστεί στην κυβέρνηση τον ερχόμενο Ιούνιο. Η ελληνική κυβέρνηση, διά στόματος του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα παρουσιάζει το νέο καθεστώς (που όπως είπαμε βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση) ως την «καθαρή έξοδο» (clean exit) της Ελλάδας από τη μνημονιακή εποχή.

Η πλευρά των Βρυξελλών δεν αμφισβητεί δημοσίως το κυβερνητικό αφήγημα, αλλά στις άτυπες ενημερώσεις επιλέγει διαφορετικές λέξεις που παραπέμπουν σε άλλο περιεχόμενο: σε κάτι που δεν μοιάζει με έξοδο, αλλά με είσοδο σε ένα νέο πρόγραμμα.  Αλλοι το αποκαλούν «υβριδικό πρόγραμμα», άλλοι «μεταλλαγμένο μνημόνιο»...

 Κοντολογίς, οι παράγοντες με τους οποίους επικοινώνησε το «ΘΕΜΑ» σε Αθήνα και Βρυξέλλες περιγράφουν ένα πολυετές πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, δέσμευση της Ελλάδας ότι δεν θα αντιστρέψει όσα συμφώνησε στα προηγούμενα μνημόνια και ότι θα εφαρμόζει τους στόχους και τα μέτρα που έχει ήδη υπογράψει. «Θα είναι σαν να γράφτηκαν σε πέτρα τα μέτρα που ψηφίστηκαν για μετά το 2018», λένε και εννοούν ότι θα υπάρχει σκληρή εποπτεία για να γίνουν πράξη στα επόμενα χρόνια όλα όσα έχει από φέτος ήδη υπογράψει η κυβέρνηση και ψηφίσει η Βουλή. Ευρωπαϊκές πηγές σημειώνουν ότι τα πρώτα διαπιστευτήρια της κυβέρνησης, που θα δείξουν ότι δέχεται τον οδικό χάρτη που έχουν καταρτίσει οι Βρυξέλλες, θα δοθούν στο τέλος Νοεμβρίου, όταν αναμένεται να συμφωνηθεί από κοινού με το κουαρτέτο ο τρόπος διανομής του κοινωνικού μερίσματος.

Τι δίνουμε

■ πλεόνασμα

Τήρηση του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ ως το 2022 και τουλάχιστον

2% από το 2023 ως το 2060, το οποίο συμφώνησε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στο Eurogoup

της 15ης Ιουνίου

■ συντάξεις

Μείωση των συντάξεων το 2019 και του αφορολόγητου το 2020, μέτρα που έχουν ήδη ψηφιστεί από την κυβερνητική πλειοψηφία

τον Μάιο του 2017.

■ Διαπραγματεύσεις

Συνέχιση της αναστολής των συλλογικών διαπραγματεύσεων, στην οποία επιμένει το ΔΝΤ, το οποίο θα είναι παρόν στο νέο σχήμα σε ρόλο εγγυητή και τεχνικού συμβούλου.

■  Δημόσιο

Ελεγχος των αυξήσεων και των προσλήψεων στο Δημόσιο σε συνδυασμό με πλέγμα δράσεων (αξιολόγηση - κινητικότητα)

■ Ιδιωτικοποιήσεις

Συνέχιση των ιδιωτικοποιήσεων από το ΤΑΙΠΕΔ, αλλά και από το Υπερταμείο για εκείνες τις ΔΕΚΟ, που θα κριθεί ότι δεν μπορούν να αναδιαρθρωθούν.

Τι παίρνουμε

Το αντάλλαγμα από την πλευρά των Ευρωπαίων για την υπογραφή του νέου προγράμματος θα είναι τριπλό. Θα περιλαμβάνει τη σπονδυλωτή παρέμβαση στο χρέος, τη διευκόλυνση της επανόδου στις αγορές και την εγγύηση της ομαλής πορείας του τραπεζικού συστήματος.  Ας τα δούμε με τη σειρά:

Χρέος με δόσεις: Οπως αναφέρει στο «ΘΕΜΑ» κοινοτικός αξιωματούχος, η υλοποίηση της λίστας των μεταρρυθμίσεων και η τήρηση των προηγούμενων δεσμεύσεων θα συνδέονται με παρεμβάσεις στο χρέος. Σε πρώτη φάση, αναμένεται η επανενεργοποίηση μιας παλιότερης απόφασης (του μνημονίου 2 από το 2012), η οποία προέβλεπε την επιστροφή στην Ελλάδα των κερδών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των κεντρι

κών τραπεζών της Ευρωζώνης από τόκους ελληνικών ομολόγων τα οποία βρίσκονταν στα χέρια τους, στο πλαίσιο των προγραμμάτων SMP και ANFA. Η δέσμευση αυτή δεν επαναλήφθηκε στο τρίτο μνημόνιο με ένα κόστος που εκτιμάται από 4,9 ως 6 δισ. ευρώ για τη χώρα μας. Αν ενεργοποιηθεί εκ νέου για την περίοδο 2018-2025, τα ποσά που θα μπορούσαν να δοθούν σε δόσεις για την ελάφρυνση του χρέους υπολογίζονται σε περίπου 9 δισ. ευρώ. Πέραν αυτών, η Αθήνα αναμένει τη συγκεκριμενοποίηση των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος, όπου πέρα από γενικές αναφορές δεν υπάρχει ακόμη κάτι χειροπιαστό.

«Μαξιλάρι» για τις αγορές: Με δεδομένο ότι οι Ευρωπαίοι δεν προτίθενται να εγκρίνουν νέο δάνειο για την Ελλάδα, το χρηματοδοτικό σκέλος του προγράμματος θα είναι υβριδικό. Ως τον Ιούνιο του 2018 προβλέπεται ότι θα δημιουργηθεί ένα μαξιλάρι ασφαλείας 12 ως 15 δισ. ευρώ από τις δόσεις που αναμένεται ότι θα εκταμιευτούν από το τρίτο μνημόνιο μετά την ολοκλήρωση της τρίτης και της τέταρτης αξιολόγησης, καθώς επίσης από τις δοκιμαστικές εξόδους στις αγορές. Το ποσό αυτό θα βρίσκεται σε έναν λογαριασμό που θα ελέγχεται από την κυβέρνηση και τους Ευρωπαίους και θα χρησιμοποιηθεί, αν χρειαστεί, για την εξυπηρέτηση του χρέους στο μέλλον.

Η λογική του μαξιλαριού ρευστότητας είναι η στήριξη της Ελλάδας για την πλήρη επάνοδο στις αγορές. Το σκεπτικό είναι ότι όταν η Ελλάδα θα ζητήσει να δανειστεί από τις αγορές, αυτές θα γνωρίζουν ότι έχει στην άκρη μια εγγύηση ρευστότητας, π.χ., 15 δισ. ευρώ, συν τη συνδρομή των Ευρωπαίων και του ΔΝΤ για την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων κι έτσι θα τοποθετήσουν πολύ πιο εύκολα τα χρήματά τους σε ελληνικά ομόλογα.

Θωράκιση τραπεζών: Το νέο στοιχείο που έρχεται στο φως από αναφορές Ευρωπαίων αξιωματούχων είναι ότι η συμφωνία για το νέο πρόγραμμα θα λειτουργήσει ως καταλύτης και για τις τράπεζες. Πιο συγκεκριμένα, το μήνυμα που έχουν περάσει οι Βρυξέλλες στην κυβέρνηση είναι ότι η αποδοχή του υβριδικού προγράμματος θα διευκολύνει την όλη διαδικασία κατά τη διάρκεια και μετά τα stress tests των τραπεζών που ολοκληρώνονται τον Μάιο, εφόσον το «μαξιλάρι» θα λειτουργήσει και σε αυτή την περίπτωση ως εγγύηση διά παν ενδεχόμενο. Βεβαίως όσο οι ελληνικές τράπεζες τηρούν τους στόχους για την αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων, τέτοια συζήτηση για πιθανές ανάγκες δεν θα ανοίξει καν

newmoney

Γραφείο Προϋπολογισμού Βουλής: Κίνδυνος χρεοκοπίας, εάν δεν υπάρξει ελάφρυνση του χρέους και μεταρρυθμίσεις

Το Γραφείο προϋπολογισμού Βουλής επισημαίνει την εξάντληση της φοροδοτικής ικανότητας των πολιτών και βραδύτητα σε μεταρρυθμίσεις, παρά το καλύτερο κλίμα στις σχέσεις με τους δανειστές

Πρόοδο στις σχέσεις της χώρας με τους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένου εκ πρώτης όψεως και του ΔΝΤ, βλέπει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής στην τριμηνιαία έκθεσή του και υπό το πρίσμα της ολοκλήρωσης της β’ αξιολόγησης, αν και δηκτικά σημειώνει ότι «θα ήταν ασφαλέστερο να είχαν συμβεί όλα αυτά νωρίτερα».

Γενικός στόχος της κυβέρνησης είναι να πετύχει «καθαρή έξοδο στις αγορές», δηλαδή να εξυπηρετεί τα δάνεια της χώρας χωρίς τη διακρατική βοήθεια του ΕΜΣ (και οριακά του ΔΝΤ).

Πρόκειται για έναν θεμιτό στόχο γιατί, αν επιτευχθεί, θα έχει ως αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, το τέλος της αυστηρής και σε βάθος εποπτείας που συνοδεύει τα μνημόνια, ενώ θα ανοίξει και τον δρόμο για ελάφρυνση του χρέους.

Τονίζει ωστόσο ότι η έξοδος στις αγορές δεν σημαίνει είσοδο σε μια κατάσταση χωρίς δημοσιονομικούς (και άλλους) περιορισμούς. Η Ελλάδα, ακόμα και αν όλα πάνε καλά, θα υπάγεται στους ισχύοντες για τα κράτη-μέλη περιορισμούς της δημοσιονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ και ειδικά της Ευρωζώνης.

Το Γραφείο προϋπολογισμού της Βουλής καταγράφει τις προοπτικές ανάκαμψης αλλά και τη μείωση της ανεργίας, αλλά σημειώνει ότι όπως δείχνουν τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, είναι υψηλό το ποσοστό των απασχολούμενων μερικής απασχόλησης και οι μέσες μεικτές αποδοχές τους ανέρχονται σε 394,13 ευρώ.

Όπως επισημαίνει, «κατά την εκτίμησή μας δεν έχει αποκατασταθεί εκείνη η εμπιστοσύνη της οικονομίας από την οποία εξαρτώνται οι πραγματικά παραγωγικές επενδύσεις.

Ο κρατικός μηχανισμός με το τωρινό νομικό σύστημα εξακολουθεί να φέρνει εμπόδια σε μεγάλα επενδυτικά σχέδια. Η ικανότητα του τραπεζικού συστήματος να χρηματοδοτεί παραγωγικές επενδύσεις στην οικονομία εξακολουθεί να περιορίζεται από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (κόκκινα δάνεια). Ορισμένες μεταρρυθμίσεις υλοποιούνται, αλλά γενικά διαπιστώνουμε βραδύτητα».

Οι φόροι

Το γραφείο προϋπολογισμού αναλύοντας την πορεία των εσόδων διαβλέπει «εξάντληση της φοροδοτικής ικανότητας των πολιτών, δημιουργώντας ταυτόχρονα εύλογες αμφιβολίες για τη δυνατότητα επίτευξης των φιλόδοξων δημοσιονομικών στόχων των επόμενων ετών».

Σημειώνει δε ότι δεν συνιστά «εμμονή στον στόχο της υπέρβασης των προβλεπόμενων από τις συμφωνίες με τους θεσμούς πρωτογενών πλεονασμάτων. Θεωρούμε ότι συνολικά «πνίγουν» την ανάπτυξη καθώς στηρίζονται κυρίως σε φόρους. Αν πάλι θεωρηθούν οι υπερβάσεις αναγκαίες, τότε θα πρέπει πραγματικά να εξετασθεί ο τρόπος δικαιότερης αναδιανομής τους, ώστε να ωφεληθούν αυτοί που το έχουν πραγματικά ανάγκη».

Η ελάφρυνση χρέους

Καμπανάκι σημαίνει και για το θέμα του χρέους. Όπως επισημαίνει, η ομαλή εφαρμογή του προγράμματος ως τον Αύγουστο 2018 είναι προϋπόθεση για να γίνει το επόμενο βήμα ελάφρυνσής του.

Αυτή η ελάφρυνση είναι αναγκαία όχι τόσο γιατί σήμερα η επιβάρυνση του προϋπολογισμού για πληρωμή τόκων είναι δύσκολα διαχειρίσιμη (όπως δείχνει η συζήτηση για τα πρωτογενή πλεονάσματα), αλλά και διότι θα εκτιναχθεί σε δυσθεώρητα ύψη μετά το 2021. «Χωρίς σοβαρή ελάφρυνση, η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει», τονίζει καθώς την εξαετία 2021-2026 οι πληρωμές μόνο των τόκων φτάνουν τα 84,3 δισ. ευρώ.

Οι συστάσεις

Το ΓΠΚΒ θα συνιστούσε τα εξής στην κυβέρνηση:

1) Να επιταχύνει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας, στη διάχυση της καινοτομίας και, επομένως, της δυνητικής παραγωγικής ικανότητας.

2) Να εντείνει τις προσπάθειες για ρύθμιση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

3) Να συνεχίσει τις προσπάθειες για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, μειώνοντας το βάρος της δημοσιονομικής προσαρμογής στα ασθενέστερα εισοδηματικά στρώματα.

4) Να ολοκληρώσει την επανεξέταση των κρατικών δαπανών (spending review).

5) Να εντείνει τις προσπάθειες κατά της φοροδιαφυγής, αρχίζοντας από τις εμφανέστερες και μεγάλες ευκαιρίες για φοροδιαφυγή που συνδέονται με τη διακίνηση του πετρελαίου.

6) Να ενθαρρύνει σαφή πρόοδο στο πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ώστε να αρχίσει σταδιακά να αποκαθίσταται η λειτουργία του τραπεζικού συστήματος στη χώρα, παρέχοντας την απαιτούμενη ρευστότητα στην οικονομία.

7) Να αξιοποιήσει πλήρως, εγκαίρως και αποτελεσματικά όλες οι δυνητικές πηγές ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.

8) Να εκτελεί ομαλά τον προϋπολογισμό, τόσο από την πλευρά των εσόδων όσο και από την πλευρά των δαπανών, ώστε να αποφευχθεί η ανάγκη λήψης επιπλέον δημοσιονομικών μέτρων.

9) Να συνεχίσει την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του δημοσίου, χωρίς τη μαζική συσσώρευση νέων.