Παρ08172018

Τελευταία ΕνημέρωσηΠεμ, 16 Αυγ 2018 7pm

Back Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Αρθρα Αρθρα

Χάσμα πλέον το ρήγμα Αθήνας και Μόσχας

rosiaellada simaies

Στη γεωπολιτική διάστασή της εισέρχεται πλέον η ρήξη ανάμεσα στην Αθήνα και στη Μόσχα, η οποία πυροδοτήθηκε πριν από περίπου ένα μήνα, όταν γνωστοποιήθηκε η απόφαση για την απέλαση δύο διπλωματών από τη ρωσική πρεσβεία στην Αθήνα και την απαγόρευση εισόδου σε δύο ακόμα Ρώσους πολίτες.

Το μάλλον... αμήχανο μεσοδιάστημα ακολούθησαν δύο απελάσεις στελεχών της ελληνικής πρεσβείας στη Μόσχα και η απαγόρευση εισόδου στον διευθυντή του πολιτικού γραφείου του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά στη Ρωσία. Μόλις προχθές, την Παρασκευή, ακολούθησε το τελευταίο επεισόδιο, η εκτενής ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, όπου η αντιπαράθεση ξέφυγε από το αμιγώς ελληνορωσικό πλαίσιο και μεταφέρθηκε σε στρατηγικό. Η Αθήνα θεωρεί τους Ρώσους «συντρόφους εν όπλοις» της Τουρκίας στη Συρία, με στρατηγική συνεργασία η οποία επεκτείνεται σε πολλούς τομείς.

Η αποτύπωση της συγκεκριμένης διάστασης σε δημόσιο λόγο δεν αποτελεί παρά επιβεβαίωση μιας πολύ συγκεκριμένης κατάστασης σε επίπεδο πρακτικό.

Η Ελλάδα και η Ρωσία ακολουθούν αποκλίνουσες πορείες, γεγονός το οποίο δεν είναι νέο, αλλά αποκτά διαφορετική σημασία υπό τις παρούσες συνθήκες. Η ενεργειακή και περιφερειακή στρατηγική της Μόσχας βρίσκεται σε πλήρη αναντιστοιχία με τις προτεραιότητες της Αθήνας. Η Ελλάδα ήταν, βέβαια, πάντα μέλος του ΝΑΤΟ, εξ ορισμού κατά των ρωσικών στρατηγικών συμφερόντων, ωστόσο τα τελευταία χρόνια οι τριβές έγιναν εντονότερες.

Η συμφωνία των Πρεσπών

Η πλέον γνωστή και αναδεδειγμένη είναι αυτή των διαπραγματεύσεων Ελλάδας και ΠΓΔΜ για το ονοματολογικό. Επ’ αυτού είναι γνωστή η αντίδραση της Μόσχας κατά οποιασδήποτε επέκτασης του ΝΑΤΟ, πολλώ δε μάλλον στα Δυτικά Βαλκάνια, όπου διατηρεί ακόμα κάποια περιορισμένη μεν, ικανή δε να δημιουργήσει προβλήματα επιρροής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η αντίδραση της Αθήνας δεν αφορούσε αμιγώς τη συμφωνία των Πρεσπών, αλλά την ανησυχητική ένδειξη ότι στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας δρουν ανεξέλεγκτα τρίτες δυνάμεις, με κύρια τη Ρωσία, η οποία στηρίζει πολύ συγκεκριμένα συμφέροντα στην περιοχή. Η πλέον ανησυχητική διάσταση της ρωσικής δραστηριοποίησης στον Βορρά αφορά την Εκκλησία.

Εκτός από τη μεγάλη επιρροή στο Αγιον Ορος και τις πολύ καλές σχέσεις με επισκόπους της Βορείου Ελλάδος, οι Ρώσοι λειτουργούν συνειδητά με σκοπό να υπονομεύσουν τους δεσμούς των μητροπόλεων των Νέων Χωρών με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Δεν είναι τυχαία η δημόσια αντίδραση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών στις πληροφορίες περί άρνησης χορήγησης βίζας σε Ρώσους κληρικούς από την Αθήνα, καθώς και η έντονη απάντηση ελληνικών διπλωματικών πηγών ότι οι θεωρήσεις αποτελούν αποκλειστικό δικαίωμα και προνόμιο του κυρίαρχου κράτους που τις εκδίδει.

Οι τελευταίες εξελίξεις, τόσο ως προς τη διοίκηση του Αγίου Ορους όσο και ως προς την πιο ενδελεχή εξέταση των αιτήσεων για βίζα, κυρίως από Ρώσους κληρικούς, αντικατοπτρίζουν τη βούληση της Αθήνας να αποκτήσει τον έλεγχο σε μια διαδικασία η οποία μέχρι πρότινος διεκπεραιωνόταν μάλλον τυπικά.

Είναι ενδεικτικές οι πολύ σκληρές διατυπώσεις που χρησιμοποιούνται στην ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών για την «Ορθόδοξη Αυτοκρατορική Παλαιστίνεια Εταιρεία», η οποία –όπως αναφέρεται– επιχειρήθηκε να επιβληθεί στην Ελλάδα από «μια μερίδα Ρώσων, ευτυχώς μειοψηφική, που νομίζει ότι μπορεί να κινείται στην Ελλάδα χωρίς να σέβεται νόμους και κανόνες, ακόμα και να εκτοξεύει απειλές». Παρά το εμφανές και έντονο παρασκήνιο, η επίσημη Εκκλησία έχει κρατηθεί μακριά από τον σχολιασμό όσων συμβαίνουν τους τελευταίους μήνες.

Είναι απολύτως δεδομένο ότι η ένταση θα συντηρηθεί και λόγω των συνεχιζόμενων κυρώσεων. Δεν είναι τυχαίες οι πρόσφατες δηλώσεις Ρώσων εκπροσώπων think tanks τα οποία συνδέονται με το Κρεμλίνο για την «ελάχιστη» (όπως περιγράφεται) γεωπολιτική σημασία που έχει η Ελλάδα για τη Ρωσία, αλλά και για την «αναξιοπιστία» (όπως, επίσης, την αναφέρουν) του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, που απλώς συναινεί με τις κυρώσεις που αποφασίζονται από την Ε.Ε.

Στις 22 Αυγούστου ξεκινά, επίσης, ο νέος γύρος αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν την εξαγωγή ηλεκτρονικών και μηχανολογικού υλικού (που θα μπορούσε να εκληφθεί ως εξοπλισμός ευαίσθητος για την εθνική ασφάλεια), με επιπτώσεις ακόμα και σε μεγάλες ρωσικές εταιρείες, όπως η Αεροφλότ.

Αν και η Ελλάδα δεν συνδέεται άμεσα με αυτές τις κυρώσεις, πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι δεν θα περιλαμβάνεται στις χώρες οι οποίες θα αμφισβητήσουν την απόφαση της Ουάσιγκτον να εντείνει την πίεση προς το Κρεμλίνο.

Σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο αξίζει να σημειωθεί ότι, παράλληλα με τη διεύρυνση του ρήγματος με τη Μόσχα, οι παραδοσιακά καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ γίνονται ακόμα πιο στενές. Η γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας για την Ουάσιγκτον στην παρούσα φάση υποστηρίζεται από σειρά κινήσεων, οι οποίες υποδηλώνουν μετεξέλιξη της σχέσης των δύο χωρών σε βάθος χρόνου.

Από συμβολικές κινήσεις, όπως η προσγείωση αμερικανικών μαχητικών τύπου F-22 στη Λάρισα, έως τη διαρκή επέκταση των δραστηριοτήτων στη βάση της Σούδας, αλλά και την προώθηση της υπόθεσης της Σύρου, φαίνεται ότι τουλάχιστον σε στρατιωτικό επίπεδο οι σχέσεις γίνονται ουσιαστικά πιο στενές. Υπενθυμίζεται ότι μόλις πριν από λίγους μήνες ο «Παπανικολής», από τα υπερσύγχρονα υποβρύχια τύπου 214 του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.), συμμετείχε σε άσκηση στην Ανατολική Μεσόγειο σε αμερικανική μονάδα κρούσης με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, και την παρακολούθηση ρωσικών υποβρυχίων στην περιοχή.

Ανησυχεί η αντιπολίτευση

Η επιδείνωση των ελληνορωσικών σχέσεων έχει προσελκύσει και το ενδιαφέρον της αντιπολίτευσης, η οποία φαίνεται να ανησυχεί εξίσου για τις ισορροπίες στην περιοχή. Οπως φάνηκε από τις δημόσιες τοποθετήσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης (μέσω του αρμοδίου Γιώργου Κουμουτσάκου), αντιδράσεις όπως αυτή του πρωθυπουργού της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ο οποίος χαρακτήρισε τα Κατεχόμενα «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου», είναι ενδεικτικές.

Η αντιπολίτευση ζητεί, μάλιστα, ενημέρωση στη Βουλή για τις τελευταίες εξελίξεις. Στο πλευρό της Αθήνας στέκεται και η Κομισιόν, η οποία εμφανίστηκε την Παρασκευή να καταδικάζει τις απόπειρες παρέμβασης της Ρωσίας στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας. Ευλόγως, καίριο είναι το ερώτημα περί του τρόπου με τον οποίο μπορούν να επιστρέψουν σε κατάσταση σχετικής ομαλότητας οι σχέσεις Ελλάδας και Ρωσίας.

Ο σφιχτός εναγκαλισμός Ρωσίας και Τουρκίας

Η τελευταία και πιο ενδιαφέρουσα πτυχή των αντιδράσεων της Αθήνας έναντι της Μόσχας αφορά τη δημόσια αποτύπωση από το υπουργείο Εξωτερικών της πραγματικότητας των τελευταίων δύο χρόνων: αυτής, δηλαδή, της στρατηγικής συνεργασίας ανάμεσα στη Ρωσία και στην Τουρκία.

Πρόκειται, άλλωστε, για ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα στις σχέσεις Αθήνας και Μόσχας που, μέχρι πρότινος, καλυπτόταν από τη γενικότερη σιγήν ιχθύος η οποία τηρείτο για τις ολοένα και δυσκολότερες επαφές ανάμεσα στις δύο χώρες.

Από τον Ιούλιο του 2016 και την απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, οι διμερείς σχέσεις Μόσχας - Αγκυρας έχουν ανθήσει. Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι ο κ. Ερντογάν, μετά την κατακρήμνιση της τουρκικής λίρας και τη γενικότερη επιδείνωση των σχέσεων της Τουρκίας με τις ΗΠΑ, επικοινώνησε την Παρασκευή με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Ενώ αύριο στην Αγκυρα μεταβαίνει για συνομιλίες και ο Ρώσος ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ.

Ωστόσο, η πρώτη ένδειξη για τον ολοένα και πιο σφιχτό εναγκαλισμό της Αγκυρας με τη Μόσχα ήταν η συμφωνία για το σύστημα αεράμυνας τύπου S-400. Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να έχει λόγο στην εξοπλιστική πολιτική οποιασδήποτε τρίτης χώρας, είναι σαφές πως η προμήθεια ενός ακόμη εξελιγμένου οπλικού συστήματος θα γείρει έτι περαιτέρω την πλάστιγγα υπέρ της Τουρκίας. Ενα από τα βασικά επιχειρήματα των Ρώσων έναντι όσων ανησυχούν από αυτή την αγοραπωλησία είναι ότι η Μόσχα δεν θα μεταφέρει ποτέ πυραυλική τεχνογνωσία στην Αγκυρα.

Μετά, ήλθε η οριστικοποίηση της συμφωνίας για την κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου στο Ακούγιου στη νότια Τουρκία. Το εργοστάσιο θα αναπτυχθεί από τη ρωσική εταιρεία «Ρόσατομ», η οποία θα αναλάβει και τη λειτουργία του για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα. Πιο σημαντική εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση είναι ότι οι Ρώσοι θα αναλάβουν να εκπαιδεύσουν στην πυρηνική τεχνολογία περίπου 600 Τούρκους επιστήμονες.

Σε αντίθεση με τους S-400, σε αυτή την περίπτωση φαίνεται ότι η μεταφορά τεχνολογίας είναι δεδομένη. Αν και σε πολύ μικρότερη κλίμακα, ανάλογη συνεργασία και, ώς ένα βαθμό, εκπαίδευση σε ζητήματα τα οποία αφορούν κυρίως την πολεμική αεροπορία υπάρχει ανάμεσα σε Τούρκους και Ρώσους στη Συρία.

Τα ρωσοτουρκικά συμφέροντα ταυτίζονται, επίσης, στον τομέα της ενέργειας. Οι Ρώσοι εξακολουθούν να προωθούν τον Turkish Stream, ο οποίος είναι εκ διαμέτρου αντίθετος σε οποιαδήποτε ιδέα ενεργειακής απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο. Παράλληλα, αποτελεί ανταγωνιστικό πρότζεκτ και για το φυσικό αέριο που εξορύσσεται από τον βυθό της Ανατολικής Μεσογείου, μέρος του οποίου ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία, που, όπως είναι γνωστό, παρενοχλείται από την Αγκυρα. Γίνεται, λοιπόν, σαφές, ότι η διασύνδεση των στρατηγικών συμφερόντων Μόσχας και Αγκυρας είναι πολύ πιο στενή απ’ όσο φαίνεται.

kathimerini

"Γιατί η κρίση στις σχέσεις Ρωσίας και Ελλάδας είναι πιο σοβαρή απ’ ότι φαίνεται"

RUSSIA GREECE

Την ίδια ώρα που οι σχέσεις της Ουάσιγκτον και της Άγκυρας βρίσκονται στο ναδίρ και η τουρκική οικονομία οδεύει στα τάρταρα, μία άλλη διεθνής κρίση υποβόσκει, για τη δημιουργία της οποίας θα μπορούσαν να έχουν ανάμειξη και άλλες χώρες, με πρώτη την Τουρκία.

Η Ελλάδα και η Ρωσία ανταλλάσσουν εδώ και εβδομάδες πυρά, και χθες ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς μίλησε για πρώτη φορά για το ενδεχόμενο η Μόσχα να εκτελεί έργο για την Τουρκία εναντίον της Αθήνας.

Η παράγραφος της ανακοίνωσης του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, που προκάλεσε αίσθηση, είναι η εξής:

“Η Ρωσία, αυτή τη στιγμή, δείχνει ως να μη μπορεί να αντιληφθεί τις θέσεις αρχών της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Από τότε που πολεμά ως σύντροφος εν όπλοις της Τουρκίας και της παρέχει σειρά διευκολύνσεων στον τομέα της ασφάλειας, δείχνει να απομακρύνεται σταθερά από θέσεις που αρμόζουν στο επίπεδο φιλίας και συνεργασίας που χαρακτήριζε τις σχέσεις Ελλάδας-Ρωσίας εδώ και 190 χρόνια. Δείχνει να μην αντιλαμβάνεται ότι η Ελλάδα έχει δικά της συμφέροντα και κριτήρια στη διεθνή πολιτική».

Η κατηγορία εναντίον της Ρωσίας, και η αναφορά στη σχέση της με την Τουρκία, η οποία είναι πλέον στρατηγική, συζητήθηκε και στο εξωτερικό, καθώς -χωρίς ίσως να το περίμενε η Ελλάδα- ειπώθηκε μία μεγάλη αλήθεια, που την έκρυβαν μέχρι τώρα οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ: ότι η Μόσχα και η ΄Άγκυρα, μαζί με την Τεχεράνη έχουν συμμαχήσει στο πρότυπο -όσο και να προκαλεί ρίγος- του αλήστου μνήμης Συμφώνου της Βαρσοβίας, και ενώ η Τουρκία παραμένει ακόμα και σήμερα ένας δύσκολος σύμμαχος και στο ΝΑΤΟ.

Στις αρχές Ιουλίου, στις Βρυξέλλες, τέθηκε αθόρυβα το θέμα της πιθανής απώλειας μυστικών της Δυτικής Συμμαχίας από τη Ρωσία με τη βοήθεια της Τουρκίας, αλλά η αμερικανική πλευρά, που καιγόταν για την υπόθεση του Πάστορα Άντριου Μπράνσον, απέρριψε κάθε ιδέα για συζήτησή του. Τώρα, ακόμα και οι αφελείς της αμερικανικής γραφειοκρατίας, άρχισαν να αντιλαμβάνονται ότι η Τουρκία είναι απλά μία εχθρική χώρα.

Στη δημοσιογραφική μου καριέρα γνώρισα πολλούς γραφειοκράτες, που δεν ήθελαν να ακούσουν τα δικά μας επιχειρήματα για την Τουρκία. Με ικανοποίηση τους ακούω να τα επαναλαμβάνουν ως δικά τους πλέον. Όμως, προσωπικά δεν έχω την παραμικρή εμπιστοσύνη. Φοβάμαι πως αν ο Ερντογάν προδώσει τον Πούτιν, που είναι ένα πιθανό ενδεχόμενο, θα σπεύσουν να τον αγκαλιάσουν και από τη ...χαρά τους να του χαρίσουν και την Κύπρο, όπως επιχείρησαν το 2004... Όλα είναι πιθανά.

Όμως, για τώρα τουλάχιστον, και για όσο ο πρόεδρος της Τουρκίας τους ψήνει το ψάρι στα χείλη, οι Αμερικανοί θα τον πολεμήσουν και θα προσπαθήσουν να τον γονατίσουν ώστε παρακαλώντας να ζητά την εύνοια και τη βοήθειά τους.

Το θέμα είναι άλλο πλέον. Η Ελλάδα δέχεται επίθεση από τη Ρωσία του Πούτιν, ο οποίος στη φάση αυτή εξυπηρετεί τον Ταγίπ Ερντογάν, και οι σύμμαχοι της στην Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες δεν πρόσφεραν ακόμα χείρα βοηθείας και φιλίας.

Η Ελλάδα έχει ανάγκη αυτή τη βοήθεια και την υποστήριξη, διότι ο Πούτιν δεν είναι ένας νορμάλ ηγέτης. Στην άσκηση της πολιτικής δεν έχει κανένα απολύτως συναίσθημα. Βαδίζει στη βάση της εξυπηρέτησης των στρατηγικών και οικονομικών του συμφερόντων. Και τα συμφέροντα του πιστεύει ότι δεν εξυπηρετούνται από την Ελλάδα, η οποία με τη Συμφωνία των Πρεσπών, ψαλίδισε τα όνειρα του για τη ρωσική επικράτηση στα Βαλκάνια. Η Ρωσία, μόνο με την αμφιλεγόμενη Σερβία να την ακούει, και όχι πάντα, είναι εκτός του γεωστρατηγικού παιγνιδιού στη Βαλκανική.

Η σημερινή Ρωσία είναι κάτι διαφορετικό από αυτή που ξέραμε στο παρελθόν. Είναι ένα εθνικιστικό-χριστιανικό κράτος του οποίου ηγείται ένας σκληρός αυταρχικός πολιτικός, ο οποίος πιστεύει με φανατισμό στη Μεγάλη Ορθόδοξη Ρωσία. Εγώ θα στοιχηματίσω, ότι δεν θα διστάσει να «σταυρώσει» και το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, με τη βοήθεια του Ερντογάν, για να του πάρει τα σκήπτρα το Πατριαρχείο της Μόσχας.

Αυτή τη στιγμή, η Ρωσία θεωρεί την Ελλάδα μία εχθρική χώρα. Όλα αυτές οι κουβέντες για τον «ξανθό ηγέτη» και το «ξανθό γένος», που θα συντρίψουν την Τουρκία προς δόξα της Ορθοδοξίας, είναι κουραφέξαλα και κουβέντες του καφενέ.

Η σημερινή Ρωσία παίζει ξεκάθαρα το παιγνίδι της Τουρκίας σε όλα τα επίπεδα, και ο μόνος λόγος που στηρίζει ακόμα την Κύπρο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, είναι το ρωσικό χρήμα που φυλάσσεται στις κυπριακές τράπεζες. Για το λόγο αυτό, και για όσο δεν βρίσκουν άλλο «παράδεισο», οι Ρώσοι θα συνεχίσουν να βοηθούν την Κύπρο. Είναι και υποχρεωμένοι και αναγκασμένοι.

Η κρίση στις σχέσεις της Ρωσίας και της Ελλάδας είναι επικίνδυνη και δεν θα ξεπεραστεί εύκολα. Δεν πρόκειται για ένα απλό «καυγά», ούτε είναι επιχείρημα ότι όλα συμβαίνουν λόγω του «οξύθυμου» Κοτζιά. Είναι στρατηγική επιλογή της Μόσχας αυτή η σύγκρουση και έχει στόχο και την Ελλάδα, και το Φανάρι και το Άγιο Όρος. Ας μην είμαστε αφελείς.

Σίγουρα, θα ήταν προτιμότερο να είχαν λυθεί αθόρυβα τα προβλήματα με τη Ρωσία, Όμως, στις πολλές οχλήσεις της Αθήνας για να σταματήσει ο υπόγειος πόλεμος των εθνικιστών, που στηρίζονταν από τη Μόσχα, οι Ρώσοι αγνόησαν τις ελληνικές εκκλήσεις. Και τότε δεν υπήρχε άλλη επιλογή για την Αθήνα. Η δημοσιοποίηση του θέματος ήταν αναγκαία.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Διαβάζω όλους αυτούς τους φιλοδυτικούς και νεοφιλελεύθερους αναλυτές, που για χρόνια βρίζουν τον Πούτιν και τη Ρωσία, να έχουν βγει εκτός εαυτού και να νοιάζονται ξαφνικά για τις καλές σχέσεις της Μόσχας με την Αθήνα. Δεν καταλαβαίνουν ότι γίνονται γελοίοι;

Mιχ. Ιγνατίου

Λαμπρό έθνος, άχρηστο κράτος. Θέλει επανασύσταση από πάνω μέχρι κάτω, αλλιώς δεν πάμε πουθενά

mati fotia kokkino limanaki
​​Ένας πολύ σημαντικός Ευρωπαίος ηγέτης, που αγαπάει ειλικρινά την Ελλάδα, έχει πει την αλήθεια με έναν μοναδικό τρόπο: «Αυτοί οι Ελληνες! Ενα τόσο μεγάλο έθνος με ένα τόσο άχρηστο κράτος». Εχει δυστυχώς πολύ δίκιο.
Ζήσαμε μόλις μια μεγάλη εθνική τραγωδία. Γυρνάμε γύρω γύρω σαν τα κοτόπουλα αναζητώντας ευθύνες και συνωμοσίες. Το κάνουμε κάθε φορά που ζούμε κάτι ανάλογο, αλλά δεν μαθαίνουμε και δεν κάνουμε τίποτα στην πράξη για να μην επαναληφθεί.

Το ελληνικό κράτος λιώνει πραγματικά μόλις έρχεται αντιμέτωπο με κρίσεις. Το ζήσαμε στα Ιμια, στις φωτιές του 2007, στις φονικές πλημμύρες της Μάνδρας, στις πρόσφατες φονικές φωτιές και σε πολλές ακόμη περιπτώσεις.

Δεν ήταν, για παράδειγμα, αυτή εικόνα πρωθυπουργού στο συντονιστικό κέντρο της Πυροσβεστικής. Καθισμένος σε ένα τραπέζι σε μια «χύμα» κατάσταση, με άσχετους γύρω γύρω παρατρεχάμενους να ρωτάνε παλαβά πράγματα τους υπηρεσιακούς. Ηταν βέβαια εικόνα οικεία, γιατί δυστυχώς έχει επαναληφθεί.

Σε μια σοβαρή χώρα θα υπήρχε ένας «τυφλοσούρτης» που θα είχε κάποιος ανώτατος κρατικός υπάλληλος στο συρτάρι του. Θα ήξερε ακριβώς πού θα γίνει η ανάλογη σύσκεψη σε ώρα κρίσης, ποιοι θα καθίσουν στο τραπέζι, ποιοι θα κάνουν ενημερώσεις και εισηγήσεις. Το επιτελείο του Μαξίμου θα είχε κάνει, εν τω μεταξύ, δέκα ασκήσεις και προσομοιώσεις ώστε να γνωρίζει από πριν πώς δουλεύει το σύστημα και ποιος πρέπει να κάνει τι.

Ολα αυτά ακούγονται εξωφρενικά στον τόπο μας. Γιατί οι πολιτικοί μας προτιμούν διαχρονικά τον χαβαλέ, το ρουσφέτι και να διορίζουν σε νευραλγικές θέσεις άχρηστους δικούς τους.

Ολο αυτό το μπάχαλο της κορυφής διαχέεται παντού, έως τον μικρότερο δήμο. Σχέδια και ασκήσεις εκκένωσης σε περίπτωση ανάγκης; Συντονιστικό κέντρο, που δίνει την εντολή να μπουν περιπολικά και άνθρωποι με τηλεβόες για να δώσουν το σήμα της εκκένωσης; Προκαθορισμένες διαδρομές εκκένωσης που επιτηρούνται από αστυνομικούς και δημοτικούς υπαλλήλους ώστε να μη συμβεί το κακό;

Είναι βέβαιο ότι όλα αυτά υπάρχουν σε κάποια εγχειρίδια και σκονισμένους φωριαμούς. Χωρίς συνεχείς ασκήσεις ετοιμότητας και επαγγελματισμό, δεν έχουν καμία αξία. Την ώρα της κρίσης, δεν υπάρχει χρόνος και καθαρό μυαλό για να μπουν σε εφαρμογή.

Η χώρα χρειάζεται πραγματικά επανασύσταση του κράτους, από πάνω μέχρι κάτω. Υπάρχουν κονδύλια, πρόθυμες κυβερνήσεις και τεχνογνωσία για να το πετύχουμε. Οι υπηρεσίες μας έχουν καλό και ικανό προσωπικό το οποίο συνήθως πολεμάει το εκάστοτε κομματικό κράτος των ανίκανων παρασίτων. Εχει τον τρόπο να παίρνει τον άριστο που εκπαιδεύθηκε στον Καναδά στον συντονισμό κατάσβεσης και να τον στέλνει κάπου μακριά, «για σπάσιμο».

Είναι ανάγκη να συνεννοηθούμε άμεσα και να σοβαρευτούμε, γιατί με αυτό το κράτος δεν θα πάμε μακριά.

Και κάτι τελευταίο. Το σύνηθες καταφύγιο αποτυχημένων κρατών (των αποκαλούμενων από τους Aγγλοσάξονες failed states) είναι οι θεωρίες συνωμοσίας. Πάντα κάποιος άλλος φταίει. Είναι το άλλοθι των αποτυχημένων κρατών και –προφανώς– των αποτυχημένων πολιτικών που τα έφεραν σε αυτό το χάλι.

Αλ. Παπαχελάς

FT: Το πελατειακό κράτος δεν έφυγε επί Τσίπρα, 30.000 διορισμοί στο Δημόσιο

tsipras i elpida erxetai

Μετά από οκτώ χρόνια Μνημονίων που είδαν το ΑΕΠ να συρρικνώνεται κατά 25% η Ελλάδα δεν έχει κατορθώσει να αντιμετωπίσει την αναξιοκρατία και τους πελατειακούς - κομματικούς διορισμούς στο Δημόσιο, σημειώνουν οι «Financial Times», ενόψει της ολοκλήρωσης του τρίτου προγράμματος την μεθεπόμενη Δευτέρα.

Μολονότι ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε πριν δύο μήνες ότι το πελατειακό μοντέλο που ευνοούσε τους πολιτικά δικτυωμένους ήταν ένας «από τους πιο σημαντικούς λόγους» για τα προβλήματα της χώρας, στην πράξη δεν έχει κατορθώσει να πείσει τον ΣΥΡΙΖΑ πως οι εποχές του κομματικού κράτους έχουν παρέλθει, σημειώνουν οι FT σε αφιέρωμα στην χώρα μας.

Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι περισσότεροι από 30.000 διορισμοί έχουν γίνει στην δημόσια διοίκηση επί πρωθυπουργίας Τσίπρα, περιλαμβανομένων δεκάδων ειδικών συμβούλων που περιστοιχίζουν υπουργούς του ΣΥΡΙΖΑ.

«Η κυβέρνηση δεν έχει υπερπηδήσει την ευρεία αντίσταση [...] στην από-πολιτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, στους διαφανείς διορισμούς σε ανώτερα κλιμάκια και στις τακτικές αξιολογήσεις δημοσίων υπαλλήλων».

Η βρετανική εφημερίδα επισημαίνει ότι η αναποτελεσματική δημόσια διοίκηση και το προβληματικό εκπαιδευτικό σύστημα αντιστέκονται στην αλλαγή, «εγείροντας ερωτήματα εάν οι περισσότεροι Έλληνες είναι δεσμευμένοι στις διαρθρωτικές αλλαγές που χρειάζονται για την βιώσιμη ανάκαμψη». Αντίθετα, υπάρχουν φόβοι για διολίσθηση.

Αξιωματούχοι στην Αθήνα και στις Βρυξέλλες επισήμαναν ότι το πιο σημαντικό βαρόμετρο της όρεξης για αλλαγή θα είναι η τήρηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν νομοθετηθεί. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έχει υποσχεθεί πως θα μείνει πιστή στις δεσμεύσεις της, όμως ευρωπαίοι διπλωμάτες είπαν στους FT ότι οι πολιτικές πιέσεις θα αυξηθούν σε μέτωπα όπως οι συντάξεις και το Δημόσιο ενόψει εκλογών.

«Ο Τσίπρας θα θελήσει να αρχίσει το ξήλωμα των πιο επίπονων μέτρων», είπε ένας διπλωμάτης.

 

Σε βέρτιγκο Τσίπρας και υπουργοί μετά την ανείπωτη τραγωδία στην Αν. Αττική

tsipras ypourgiko

Λένε πως όταν οι άνθρωποι προγραμματίζουν ο Θεός γελάει. Μετά την ανείπωτη τραγωδία στο Μάτι (θέλω να) ελπίζω ότι ο Αλέξης Τσίπρας και οι συνεργάτες του το κατάλαβαν καλά. Όλα τα σχέδια για χορούς και πανηγύρια την 21η Αυγούστου, τον ανασχηματισμό, τον διεμβολισμό της Κεντροαριστεράς, την κυβερνητική επανεκκίνηση στη ΔΕΘ, τη λύση -εκτός του Μακεδονικού- και του Αλβανικού(;), τις τριπλές κάλπες και όσα άλλα είναι σημειωμένα, ως προτεραιότητες, στην ατζέντα του πρωθυπουργού θα πρέπει να σβηστούν και να γραφτούν από την αρχή. Με άλλους στόχους και διαφορετικές προσεγγίσεις.

Αν επιχειρηθεί, που δεν το πιστεύω, να στηθούν γιορτές εξόδου από τα μνημόνια το πιθανότερο είναι να πάει η ντομάτα σύννεφο. Σε κάθε πάντως περίπτωση θα είναι σε βάρος της κυβερνήσεως. Επίσης, σοβαρά πρόσωπα, πέραν του ΣΥΡΙΖΑ, πρόθυμα να συμμετάσχουν σε ένα νέο υπουργικό συμβούλιο είναι δύσκολο, τουλάχιστον τώρα και σ' αυτή τη συγκυρία, να βρεθούν. Και χωρίς να ακούσουν, ενδεχομένως άδικα, τα μύρια όσα.

Αργότερα, εάν η κυβέρνηση αντέξει, εάν η τραγωδία παράγει λιγότερο αρνητικά συναισθήματα, εάν επικρατεί άλλο κοινωνικο-οικονομικό κλίμα, πιθανώς τότε ένας ανασχηματισμός να αντιμετωπιζόταν χωρίς ιδιαίτερα έντονη επικριτική διάθεση.

Αυτή τη στιγμή το κλίμα στην κοινωνία είναι βαρύ, σε σημείο ακόμη και απέχθειας, για την κυβέρνηση. Και αγανακτισμένοι δεν είναι μόνον οι πολιτικοί της αντίπαλοι, αλλά και οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ. Αναμφίβολα, δεν περίμενε κανείς να σβήσουν τη φωτιά ο Τσίπρας, ο Σκουρλέτης, ο Τόσκας, ο Σπίρτζης, ο Τζανακόπουλος, ο Πολλάκης. Όλοι όμως περίμεναν μια διαφορετική διαχείριση της καταστροφής. Στον τομέα αυτό έδωσαν  εξετάσεις και απέτυχαν παταγωδώς ο Τσίπρας και οι συνεργάτες του. Αντί να αναλάβουν εξ αρχής την ευθύνη, προσπάθησαν, με βλακώδεις έως και αποτρόπαιες  δηλώσεις, να περιορίσουν την πολιτική ζημία.

Βεβαίως και φταίει η κλιματική αλλαγή, η ένταση του ανέμου, η πυροσβεστική, ο δήμος, η περιφέρεια, η αυθαίρετη δόμηση. Όλοι και όλα φταίνε. Πρώτα απ' όλα όμως φταίει η κυβέρνηση. Η ευθύνη της είναι αυταπόδεικτη. Όχι γιατί έγιναν λάθη ακόμη και εγκλήματα στην αντιμετώπιση της φωτιάς. Ούτε για τις ανεπάρκειες, τις παραλείψεις, τις αβελτηρίες που σημειώθηκαν τη μαύρη Δευτέρα 23 Ιουλίου. Η κυβέρνηση φταίει γιατί αυτή είναι κυβέρνηση. Τόσο απλό. Η ευθύνη είναι σύμφυτη με τη διακυβέρνηση.

Στην κυβέρνηση δεν είσαι για να εισπράττεις μόνο τα κέρδη, αλλά για να χρεώνεσαι και τις ζημιές. Δεν είσαι μόνο για τα εύκολα, αλλά και για τα δύσκολα. Για τα καλά και τα κακά. Για τους επαίνους και τις λοιδορίες. Αν κάποιοι πιστεύουν κάτι άλλο ή δεν το αντέχουν καλύτερα είναι να μαζέψουν σήμερα κιόλας τα μπογαλάκια τους και να πάνε στον αγύριστο μην μας εύρει και καμιά άλλη συμφορά.

Φταίει δε δύο και τρεις φορές η κυβέρνηση και η ευθύνη της είναι, όπως προείπαμε, αυταπόδεικτη επειδή οι επιλογές στους φορείς διαχείρισης των κρίσεων είναι του κόμματος, του υπουργού, του αρχηγού, του Μαξίμου -όχι μόνον από τους παρόντες, αλλά και από τους προηγούμενους. Αν στις θέσεις ευθύνης είχαν τοποθετηθεί ανεξάρτητοι, ειδικοί, ειδήμονες, τεχνοκράτες, με γνώσεις και προσόντα και όχι (όπως και από τους προηγούμενους) μέλη και φίλοι του κόμματος, αν υπήρχαν λειτουργικές και ανεξάρτητες από την κυβέρνηση κρατικές δομές και αδιάβλητες διαδικασίες στελέχωσης των υπηρεσιών τότε ναι, η ευθύνη της κυβερνήσεως θα ήταν περιορισμένη και υπό διερεύνηση.

Τώρα είναι μεγάλη και αυταπόδεικτη. Και έπρεπε εξ αρχής, από την πρώτη στιγμή, ο πρωθυπουργός να την αποδεχθεί και την επομένη (όπως τους είχε διορίσει) να παύσει τους υπουργούς, τους γενικούς γραμματείς, τους αρχηγούς των σωμάτων και όσους άλλους εμπλέκονται. Εξάλλου, το κακό διήρκεσε μια μέρα μόνο. Τι περιμένει δέκα μέρες; Να γίνει η αγουρίδα μέλι; Εάν το είχε πράξει, εκτός από ουσιαστική ανάληψη της πολιτικής ευθύνης, θα ήταν και μια έμπρακτη συγγνώμη.

Η έλλειψη αντανακλαστικών, η σύγχυση, τα μισόλογα, αποδυνάμωσαν έτι περαιτέρω την κυβέρνηση και ενίσχυσαν την κριτική της αντιπολίτευσης, ενώ όσο οι αλλαγές καθυστερούν τόσο το κύρος του πρωθυπουργού θα απομειώνεται με επιπτώσεις διαλυτικές στη διακυβέρνηση της χώρας. Με την απραγία ο πρωθυπουργός δίνει την εντύπωση ότι είναι ευθυνόφοβος και όμηρος ισορροπιών. Κι αυτό δεν είναι καλό για έναν πρωθυπουργό. Είναι δε και καταστροφικό για το κόμμα του, όταν η κυβέρνηση έχει, εξ αντικειμένου, μόνον λίγους μήνες ζωής ακόμη.

Επιπροσθέτως, αλγεινή εντύπωση προκαλεί και το γεγονός ότι κυβερνητικοί παράγοντες διοχετεύουν στα ΜΜΕ ότι ο πολιτικός προγραμματισμός δεν αλλάζει και οι όποιες αλλαγές θα γίνουν, όπως είχαν προγραμματιστεί, μετά την έξοδο από τα μνημόνια και πριν τη ΔΕΘ.

Και ερωτώ εγώ ο αδαής: Η καταστροφή στο Μάτι και οι 80 τόσοι νεκροί (δυστυχώς, δέκα μέρες μετά και δεν έχουμε μάθει ακόμη τον ακριβή αριθμό) είναι κάτι ασήμαντο; Δεν παίζουν κανένα ρόλο στις προτεραιότητες, και τους στόχους της κυβερνήσεως; Είναι ως μη γενόμενη, για τα κυβερνητικά δεδομένα, η τραγωδία στην Ανατολική Αττική;

Καλά οι ζωντανοί, αλλά ούτε και οι τόσοι νεκροί δεν επηρεάζουν τη λειτουργία της κυβερνήσεως; Είναι δυνατόν να επικρατεί η ηλίθια άμα και βαθιά απολίτικη αντίληψη: αν κάνουμε τώρα αλλαγές θα είναι ωσάν να παραδεχόμαστε τις ευθύνες; Μα και βέβαια ευθύνες υπάρχουν. Ο πρωθυπουργός τις ανέλαβε και όσο καθυστερεί να τους δώσει περιεχόμενο θα αντιληφθεί, όταν τις κάνει, ότι έχουν μετατραπεί σε βαρίδια.

Τόσους λενινιστές έχει στην επικοινωνία, δεν βρέθηκε ένας να του πει: "Σήμερα είναι νωρίς, αύριο είναι αργά. Τώρα, Αλέξη, είναι η ώρα"; Δεν συνειδητοποιεί ο ίδιος ότι η καθυστέρηση δυναμώνει τη φωτιά της αμφισβήτησης, της οργής, της απόρριψης;

Δεν βλέπει ότι η πολιτική πυρκαγιά δυναμώνει και αν η κομματική αντιπαράθεση επικεντρωθεί στα γραφόμενα στο φέϊσμπουκ και στο τουίτερ παρανάλωμα του πυρός θα γίνει η Κουμουνδούρου και όχι η Πειραιώς; Όχι επειδή ο Άδωνις, ο Μπάμπης και η Ανίτα έχουν περισσότερους φόλουερς ή λένε αλήθειες, αλλά επειδή η κοινωνία είναι οργισμένη με την συμπεριφορά των κρατικών αξιωματούχων και τη διαχειριστική ανεπάρκεια που επέδειξε η κυβέρνηση στην τραγωδία που έπληξε την Ανατολική Αττική.

Αν ο πρωθυπουργός δεν κατανοήσει ότι αυτή είναι μια κοινωνική μάχη και όχι μια μάχη μηχανισμών γρήγορα θα αναγκαστεί να σηκώσει τα χέρια ψηλά. Και να παραδοθεί στο έλεος και τη βοή των επερχομένων γεγονότων. Και του Μητσοτάκη, που οι νεκροί στο Μάτι μπορεί τελικά -όσο κι αν είναι ανατριχιαστικό και μακάβριο- να του δώσουν την αυτοδυναμία.

Εκτός κι αν προσπαθεί και δεν τα καταφέρνει. Κάτι που ουδόλως θα με εξέπληττε. Ίσως επειδή στις μεγάλες αναμετρήσεις με την κοινωνία (Φορολογία, μισθοί - συντάξεις, Μακεδονικό, Μάνδρα, Μάτι) αποδεικνύεται ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έχει πρόβλημα. Ίσως επειδή την έχει επηρεάσει η συγκατοίκηση με τους ψεκασμένους των ΑΝΕΛ. Ίσως γιατί πρωθυπουργός και υπουργοί τα έχουν χαμένα μπροστά στην έκταση της καταστροφής και τις επιπτώσεις που αυτή έχει στην κυβέρνηση, τον ΣΥΡΙΖΑ και τους ιδίους.

Ίσως επειδή συνειδητοποιούν πως μετά και το αίμα των αθώων στο Μάτι η εκλογική μάχη έχει οριστικά χαθεί, ενώ συρρικνώνεται εντυπωσιακά και η εμπιστοσύνη στον ΣΥΡΙΖΑ, την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό...

Φελνίκος, Matrix24