Σαβ02242018

Τελευταία ΕνημέρωσηΠαρ, 23 Φεβ 2018 8pm

Απίστευτο κι όμως ελληνικό: Μια εκπληκτική δημόσια βιβλιοθήκη... από το μέλλον

biblioth polymorf aithousa

Μακέτα της πολυμορφικής αίθουσας που θα δημιουργηθεί

Πίσω από τα διπλά διάφανα τζάμια έχουν ενώσει τέσσερα μικρά τραπέζια και έχουν απλώσει τα βιβλία και τις σημειώσεις τους. Οκτώ μαθητές, αγόρια και κορίτσια, γυμνασιόπαιδες υπολογίζω, ετοιμάζουν την ομαδική εργασία τους στην Αίθουσα Μελέτης.
 
Μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή δεξιά μου δυο άλλες μαθήτριες επικοινωνούν μέσω Skype με συγγενείς τους στο εξωτερικό. Αριστερά, ένας τριανταπεντάρης παίζει ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι φορώντας ακουστικά και δίπλα του ένας άντρας μεγαλύτερης ηλικίας ελέγχει τον λογαριασμό του στο Facebook. Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας, προπαραμονή
 
Πρωτοχρονιάς το απόγευμα, σφύζει από δραστηριότητα. Στην Αίθουσα Μελέτης το μεσημέρι έγινε η συνέντευξη Τύπου για την καμπάνια οικονομικής ενίσχυσης της βιβλιοθήκης που αρχίζει στις 11 Ιανουαρίου. Πριν από αυτήν στην ίδια αίθουσα έγιναν τα εργαστήρια ρομποτικής για παιδιά. Οι Lego κατασκευές τους συνδέθηκαν με καλώδια και απέκτησαν κίνηση.
 
Νωρίτερα το ίδιο πρωί, στην ίδια αίθουσα πάλι, έγιναν τα σεμινάρια πληροφορικής με θέμα «Πώς να συμπληρώσετε την ηλεκτρονική σας αίτηση για το επίδομα θέρμανσης». Είδα την ανακοίνωση στην είσοδο της βιβλιοθήκης. Προσπαθώ να θυμηθώ πού είδα μια αντίστοιχη ανακοίνωση για μια αντίστοιχη υπηρεσία. Α, ναι, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης τον Ιανουάριο του 2012, μια τεράστια ιστορική βιβλιοθήκη με δεκάδες παραρτήματα. Είναι τα μεγέθη συγκρίσιμα; Είναι, με τρόπο εντυπωσιακό.

Πρώτα οι αριθμοί, τα σκληρά δεδομένα, που παρουσίασε στη συνέντευξη Τύπου ο αναπληρωτής διευθυντής Αντώνης Γκαλίτσιος. Το 2015 ήταν 31.375 τα εγγεγραμμένα μέλη της βιβλιοθήκης, 800 άτομα την επισκέπτονταν κάθε μέρα, έγιναν 466 δημιουργικά εργαστήρια στα οποία συμμετείχαν 9.074 άτομα, ενώ από τον Νοέμβριο του 1999 ως τον Νοέμβριο του 2015 έχει δανείσει στα μέλη της 2.943.633 τεκμήρια. Δεν είναι όμως οι αριθμοί, είναι ο ελκυστικός χώρος, το δυναμικό περιβάλλον, η φιλόξενη ατμόσφαιρα, το ενδιαφέρον για τη γνώση που πλανιέται ως αίσθηση στους χώρους της βιβλιοθήκης που σε συνεπαίρνει.

Πρωτοποριακός εξοπλισμός
 
Στο ισόγειο, στο Παιδικό Τμήμα, τα παιδιά παίζουν και διαβάζουν. Μπορείς βεβαίως να δανειστείς δωρεάν βιβλία και περιοδικά, CD και DVD - είναι αυτονόητο -, αλλά μπορείς  να δανειστείς και τάμπλετ αν δεν έχεις την οικονομική δυνατότητα να αγοράσεις και θέλεις να δεις τι είναι και πώς λειτουργεί. Μπορείς να δανειστείς και επαγγελματική φωτογραφική μηχανή αν θέλεις να βγάλεις φωτογραφίες σε κάποιο σημαντικό γεγονός της ζωής σου και δεν έχεις εξοπλισμό. Θέλεις να βγάλεις φωτοτυπίες; Εννοείται. Μήπως έχεις προβλήματα όρασης;

Στον πρώτο όροφο δύο υπολογιστές με ειδικό λογισμικό σαρώνουν βιβλία και τα μετατρέπουν σε ηχητικά αρχεία. Προτιμάς να διαβάζεις παρά να ακούς; Κανένα πρόβλημα, ένας ειδικός εκτυπωτής θα σου τα εκτυπώσει σε σύστημα Mπράιγ. Είσαι συνταξιούχος και θέλεις να διαβάσεις κάπου ήσυχα τις τοπικές εφημερίδες; Θα τις βρεις στο Τμήμα Εφημερίδων, Περιοδικών και Τοπικής Ιστορίας στον ημιώροφο. Δεν σου αρκούν τα τοπικά νέα; Από τους υπολογιστές του ίδιου χώρου έχεις πρόσβαση στο PressReader, το μεγαλύτερο ψηφιακό περίπτερο εφημερίδων και περιοδικών στον κόσμο. Θέλεις να δανειστείς πατρόν για να ράψεις μια φούστα; Κι από αυτά έχει η ΔΚΒΒ και τα δανείζει συχνά. Είσαι ερευνητής και κάνεις κάποια μελέτη; Η δωρεάν πρόσβαση στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη eLibraryUSA από την Αμερικανική Γωνιά της βιβλιοθήκης θα σου λύσει τα χέρια. Θέλεις να ηχογραφήσεις ένα τραγούδι μαζί με την παρέα σου; Κι αυτό γίνεται, υπάρχει στούντιο επαγγελματικά εξοπλισμένο και με ηχολήπτη. Είσαι νέος επιχειρηματίας και θέλεις να έρθεις σε επικοινωνία με πελάτες σου; Υπάρχει μια αίθουσα πλήρως εξοπλισμένη για τηλεδιασκέψεις.

Καινοτομία και υπηρεσίες
 
Θέλεις να κάνεις αίτηση για το κοινωνικό τιμολόγιο της ΔΕΗ ή για κουπόνια κοινωνικού τουρισμού, να ανανεώσεις την κάρτα ανεργίας σου και να φτιάξεις ένα βιογραφικό; Ή μήπως θέλεις να μάθεις πώς λειτουργεί το smartphone ή το τάμπλετ που σου έκαναν δώρο τα Χριστούγεννα; Υπάρχουν για όλα αυτά σεμινάρια από ανθρώπους εκπαιδευμένους. Η Ασπασία, ο Γιώργος, η Μαρία, ο Αντώνης, η Γεωργία, η Κωνσταντία, η  Φιφή, η Σμαρώ, κάποιος από τους συνολικά δέκα μόνιμους υπαλλήλους της ΔΚΒΒ εμπνεύστηκε και υλοποίησε κάποια υπηρεσία που έχουν ανάγκη οι χρήστες της βιβλιοθήκης.

Είναι βιβλιοθήκη, είναι πολυχώρος πολιτισμού, είναι ΚΕΠ, είναι στέκι, είναι κέντρο γνώσης και έρευνας; Είναι όλα αυτά μαζί. Το media lab και ο εξοπλισμός του αποκτήθηκαν με το χρηματικό έπαθλο του Βραβείου Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς με το οποίο τιμήθηκε η ΔΚΒΒ το 2010 για τις καινοτόμες και κοινωφελείς υπηρεσίες της, χάρη στις οποίες τιμήθηκε και με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 2013. Ενα άλλο μέρος από το ένα εκατομμύριο δολάρια του βραβείου επενδύθηκε σε φωτοβολταϊκά συστήματα που εγκαταστάθηκαν στη στέγη του διώροφου κτιρίου για εξοικονόμηση ενέργειας.

Το ένα τρίτο του ποσού αυτού έχει επενδυθεί στην ανακαίνιση του δευτέρου ορόφου του κτιρίου όπου θα δημιουργηθεί μια υψηλών προδιαγραφών πολυμορφική αίθουσα, εξοπλισμένη για ποικίλες εκδηλώσεις, από βιβλιοπαρουσιάσεις ως θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές και εργαστήρια μαγειρικής.
 
Ο Γιάννης Τροχόπουλος, ο τέως διευθυντής της βιβλιοθήκης, ο οραματιστής και μεθοδικός μάνατζερ στον οποίο το προσωπικό πιστώνει το θαύμα της βιβλιοθήκης, μας ξενάγησε στον χώρο. Οι εργασίες ολοκληρώνονται αλλά υπολείπονται 100.000 ευρώ για τον εξοπλισμό της αίθουσας. Το εφορευτικό συμβούλιο της ΔΚΒΒ αποφάσισε να ξεκινήσει εκστρατεία συγκέντρωσης του απαιτούμενου ποσού, όπως κάνουν όλοι οι μεγάλοι πολιτιστικοί οργανισμοί στο εξωτερικό, όπως το Queen Elizabeth Hall στο Λονδίνο, είπε ο τέως διευθυντής.

Από τις 11 Ιανουαρίου και ως το τέλος Φεβρουαρίου θα διαρκέσει η καμπάνια συγκέντρωσης χρημάτων. Υπάρχουν μάλιστα ανταποδοτικά δώρα και προνόμια για τους δωρητές, από αναμνηστικούς σελιδοδείκτες ως τη χάραξη του ονόματος του δωρητή σε κάποιο από τα καθίσματα της αίθουσας. «Εχει περάσει η εποχή που περιμέναμε να έρθει η βοήθεια από το κράτος. Πρέπει να αναζητήσουμε εναλλακτικές λύσεις, πρέπει να είμαστε γενναίοι» ήταν τα παραινετικά λόγια του Γιάννη Τροχόπουλου.

Τι κίνητρο έχει ο Αθηναίος, ο Θεσσαλονικιός, ο Λαρισαίος να προσφέρει για τη Βέροια; αναρωτιέται κανείς. Μέσα στους χώρους της η απάντηση μοιάζει αυτονόητη:
 
Γιατί η Βιβλιοθήκη της Βέροιας είναι μια βιβλιοθήκη που έρχεται από το μέλλον αλλά υπάρχει στο παρόν. Είναι μια δημόσια υπηρεσία που βάζει τον πήχη ψηλά στις αξιώσεις της για τον εαυτό της γιατί ξέρει ότι έχει βάλει ψηλά τον πήχη στις υπηρεσίες που προσφέρει.
 
Λειτουργεί με όρους ποιότητας ασυνήθιστους στην ελληνική κοινωνία και γι' αυτό αξιοθαύμαστους και είναι το διαρκές εθνικό παράδειγμα, η ζωντανή ενθάρρυνση ότι θαύματα συμβαίνουν, αρκεί να πιστέψουμε σε αυτά και να κινήσουμε λίγο τα χέρια μας μαζί με τη θεά Αθηνά.
 
tovima

Γερμανία: Περιζήτητο το "Mein Kampf" του Χίτλερ, που επανεκδόθηκε

mein kampf

Η μεγάλη ζήτηση για την επανέκδοση του "Mein Kampf" (Ο αγών μου) που κυκλοφόρησε χθες στη Γερμανία για πρώτη φορά από το 1945, ξάφνιασε τον εκδότη, ο οποίος παρέλαβε τετραπλάσιες παραγγελίες αντιτύπων.

Η δίτομη κριτική έκδοση των 1.948 σελίδων, που περιλαμβάνει 3.500 επεξηγηματικές σημειώσεις, εκδόθηκε για παιδαγωγικούς σκοπούς, παρά τις επιφυλάξεις που προκαλεί η δημοσιότητα που αποκτά και πάλι το λιβελογράφημα του Αδόλφου Χίτλερ.

Ο Αντρέας Βίρσινγκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ιστορίας (IFZ) του Μονάχου, που εξέδωσε το βιβλίο, ανέφερε πως παρέλαβε παραγγελίες περίπου 15.000 αντιτύπων, έναντι των 4.000 που αρχικά τυπώθηκαν.

Υπάρχουν αιτήσεις για να μεταφραστεί στα ιταλικά, στα γαλλικά και στα αγγλικά και παραγγελίες και από την Τουρκία, την Κίνα, την Νότια Κορέα και τον Πολωνία, δήλωσε ο Βίρσινγκ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε σήμερα.

Το βιβλίο έγινε ευπώλητο στην Γερμανία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας 1930, με 12 εκατομμύρια αντίτυπα να έχουν πωληθεί από την λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου το 1945. Έχει μεταφραστεί σε 18 γλώσσες, αλλά μετά τον πόλεμο απαγορεύτηκε η κυκλοφορία του.

Μέχρι σήμερα, η Γερμανία όπως και η Αυστρία συνεχίζουν να απαγορεύουν την έκδοση του κειμένου χωρίς σχολιασμό, υπό την απειλή διώξεων για εξώθηση σε φυλετικό μίσος, όμως η κυκλοφορία σχολιασμένων εκδοχών είναι πλέον δυνατή στη Γερμανία.

"Το βιβλίο δεν είναι μόνο μια ιστορική πηγή, είναι ένα σύμβολο", δήλωσε ο Κριστιάν Χαρτμάν, εκ των εκδοτών του βιβλίου. "Θέλαμε να αποκαθηλώσουμε αυτό το σύμβολο μια και καλή".

 

O διάσημος Eλληνας επιστήμονας Δημήτρης Νανόπουλος: «Στον τρίτο βράχο από τον Ήλιο»

nanopoulos

«Το επώνυμό μου δεν είναι Νανόπουλος»... Έτσι αρχίζει το αυτοβιογραφικό του πόνημα ο κορυφαίος φυσικός επιστήμονας, το όνομα του οποίου είναι πασίγνωστο στον παγκόσμιο χώρο της Φυσικής Στοιχειωδών Σωματιδίων και της Κοσμολογίας.

Ο άνθρωπος που κυριαρχεί στα μεγάλα εργαστήρια - αφού από το 1973 κλήθηκε στο CERN προωθώντας με τις ανακαλύψεις του πως δημιουργήθηκε το Σύμπαν - μας ... αποκαλύπτει ότι το επώνυμό του ήταν Νάκας.

Αλλά ο Βορειοηπειρώτης παππούς του, ο Δημήτρης Νάκας, που στις αρχές του 20ού αιώνα είχε μεταναστεύσει στη Νέα Υόρκη, τον Μάρτιο του 1914, όταν έμαθε ότι είχε ξεκινήσει ο Βορειοηπειρωτικός αγώνας, παράτησε τα πάντα, πήρε το πλοίο και επέστρεψε στην Ελλάδα. « Ένιωθε ότι όφειλε να συμμετέχει σε αυτό τον αγώνα. Τότε άλλαξε το επώνυμό του από Νάκας σε Νανόπουλος, επειδή όπως έλεγε, ακουγόταν πιο ελληνικό».

Όλα αυτά και άλλα πολλά για το προσωπικό του Σύμπαν, στο βιβλίο «Δημήτρης Νανόπουλος - Στον τρίτο βράχο από τον Ήλιο», που κυκλοφόρησε σε συνεργασία με τον Μάκη Προβατά από τις εκδόσεις Πατάκης.

Το βιβλίο είναι η αφήγηση του ελληνικού του ονείρου που περνάει όχι από τον κόσμο των επιχειρήσεων, αλλά από τον Γαλαξία των Μαθηματικών και της Φυσικής. Μέσα από τις 255 σελίδες του παρακολουθείς το φιλμ της ζωής ενός παιδιού που γεννήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου του 1948 στο Χαρβάτι - τη σημερινή Παλλήνη Αττικής- που εκείνα τα χρόνια απείχε όσο... η Γη από τη Σελήνη και, αφού τελείωσε το τρίτο εξατάξιο γυμνάσιο Αμπελοκήπων, πήρε το πτυχίο Φυσικής από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, έγινε δεκτός στο δύσκολο Πανεπιστήμιο Σάσεξ στην Αγγλία, έκανε διδακτορικό, διέπρεψε ως ερευνητής στο CERN, για να ακολουθήσει μετά ένας επιστημονικός μαραθώνιος στο Πανεπιστήμιο Ουισκόνσιν, Χάρβαρντ και Τέξας των ΗΠΑ, με πολλά βραβεία και ύψιστη καταξίωση να εκλεγεί το 2015 Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.

Αυτός λοιπόν ο πολίτης του κόσμου, που μέσα από τις πολύπλοκες εξισώσεις των Μαθηματικών και τα συνδυαστικά πειράματα της Φυσικής ανέρχεται σε ανώτερες σφαίρες γνώσης, στο βιογράφημά του καταβυθίζεται στον μεγάλο συναισθηματικό μικρόκοσμό του χρησιμοποιώντας εξισώσεις νοσταλγίας και πειράματα καταφυγής στον αστερισμό της παιδικής μνήμης.

Σταχυολογούμε:

«Ο πατέρας μου, μόλις δώδεκα χρονών παιδί, αναγκάστηκε, εξαιτίας της δύσκολης ζωής που ζούσαν, να πάει στα Γιάννενα για να δουλέψει. Το 1939 αποφάσισε να κατέβει στην Αθήνα για να βρει μια καλύτερη τύχη. Συμμετείχε από την πρώτη στιγμή στον αγώνα εναντίον των Γερμανών. Η μητέρα μου, έντεκα χρόνια μικρότερή του, είχε γεννηθεί το 1927 στην Κηφισιά, με καταγωγή από την Κέα.

Οι γονείς μου με πήραν και πήγαμε στο Χαρβάτι (σημερινή Παλλήνη) όπου βρισκόταν τότε το σπίτι μας και πήγαμε στην Αθήνα στου Ζωγράφου. Ο πατέρας μου, λόγω του πτυχίου που είχε από γαλακτοκομική σχολή, κατάφερε, μετά τον πόλεμο, να πιάσει δουλειά στο γαλακτοκομείο του Ευαγγελισμού(... ).

Την πρώτη μέρα στο σχολείο, σε ένα διάλειμμα, είδα ένα κοριτσάκι που κρατούσε ένα παγωτό. Πήγα της το άρπαξα από το χέρι και άρχισα να το τρώω σαν να ήταν δικό μου, ενώ εκείνη έβαλε τα κλάματα και φώναζε. Με παραξένεψε η συμπεριφορά της. Όταν το μεσημέρι ήρθε ο πατέρας μου να με πάρει από το σχολείο, η δασκάλα τού μίλησε για το περιστατικό. Εκείνος, ενώ επιστρέφαμε στο σπίτι μας, με πολύ ήρεμο τρόπο, αφού καταλάβαινε γιατί φερόμουν έτσι, μου εξήγησε ότι δεν πρέπει να παίρνω τα πράγματα των άλλων παιδιών. Πράγματι, δεν το ξαναέκανα ποτέ.(... ).

Πήγα στο 3ο Γυμνάσιο Αρρένων στους Αμπελόκηπους. Μόλις έπιασα το βιβλίο φυσικής της πέμπτης γυμνασίου και το ξεφύλλισα, «κάηκαν» τα χέρια μου. Στη γεωγραφία βαριόμουν, και οι βαθμοί μου ήταν πολύ μέτριοι. Από τότε πίστευα ότι δεν είναι σώνει και καλά απαραίτητο να παίρνει ένας μαθητής σε όλα «'Αριστα».(...).

Με την Μυρτώ γνωριστήκαμε όταν ήμασταν έφηβοι. Μόλις είχα μπει στο πανεπιστήμιο. Ήταν η πιο όμορφη κοπέλα που είχα δει στη ζωή μου. Τη γνώρισα σε ένα πάρτι. Υπήρχε οικονομική άνεση. Ο πατέρας της ήταν στρατηγός».

Και πως αντέδρασε όταν τον ζήτησαν να πάει στο πιο απαιτητικό Πανεπιστήμιο του πλανήτη;

«Κύριε Νανόπουλε, θα θέλαμε να έρθετε στο Harvard από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο». Μόλις κλείσαμε το τηλέφωνο, ο τρόπος που βρήκα να εκδηλώσω τη χαρά μου ήταν να ουρλιάξω, όπως βλέπουμε σε μερικές ταινίες».

Θα μάθουμε τελικά πως προέκυψε αυτός ο ... μάταιος κόσμος;

«Είναι νομοτελειακό: στο τέλος θα κατανοήσουμε τα πάντα γύρω από τη Δημιουργία. Όλοι εμείς, τα ανθρώπινα όντα που γεννιόμαστε και υπάρχουμε στον κόσμο, είμαστε απλώς συμπτωματικές υπάρξεις σε ένα τυχαίο σύμπαν.

Ακόμα και τον εγκέφαλο μας τον αποκτήσαμε συμπτωματικά, αφού η δομή του σώματός μας θα μπορούσε να μην είχε ενεργοποιηθεί ποτέ. Είμαστε μια ανακατανομή του τίποτα. Στο ερώτημα «αν βλέπω την ανάγκη κάποιας 'εξωτερικής παρέμβασης' για τη δημιουργία του Σύμπαντος», η απάντηση είναι κατηγορηματικά «Όχι». Ο πλανήτης Γη είναι απλώς «ο τρίτος βράχος από τον Ήλιο».

Ένα διδακτικό βιβλίο για το μεγάλο Έλληνα ερευνητή του «Τίποτα», που μάχεται επιστημονικά για τη γν'ωση.

Κώστας Μαρδάς

"Υπάρχει χρεία Ιωάννη Καποδίστρια". Το παράδειγμα ενός Μεγάλου Ηγέτη

kapodistrias
 
Δεν μπορεί κάποιος να ζητάει θυσίες από τους άλλους, όταν δεν θέτει τον ίδιο του τον εαυτό στο θυσιαστήριο

«Είχε φέρει μαζί του τεράστιες ποσότητες τροφίμων και οργάνωσε αμέσως συσσίτια για να θρέψει όσους πέθαιναν από την πείνα. Εργαζόταν σκληρά και ακατάπαυστα για να βάλει γερά και δίκαια θεμέλια στο ανύπαρκτο ακόμη κράτους. Η λάμπα του δωματίου του έσβηνε στις 4 μετά τα μεσάνυχτα και άναβε ξανά στις 7 το πρωί.

Είχε αδυνατίσει φοβερά από τον κόπο και τις κακουχίες. Ο γιατρός τού είπε να βελτιώσει λίγο την τροφή του, ήταν επείγουσα ανάγκη για την υγεία του. Κι εκείνος απάντησε αποφασιστικά: "Τότε μονάχα θα βελτιώσω την τροφή μου, όταν θα είμαι βέβαιος ότι δεν υπάρχει ούτε ένα Ελληνόπουλο που να πεινάει" έγραφε η Γενική Εφημερίς της Κυβερνήσεως».

Ελένη Ε. Κούκκου, «Ιωάννης Α. Καποδίστριας - Ρωξάνδρα Σ. Στούρτζα. Μια ανεκπλήρωτη αγάπη», εκδόσεις Πατάκη, σελ. 574.

Αν δει κάποιος την ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821 με την απόσταση ασφαλείας που χαρίζουν οι αιώνες, μπορεί να οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι το έθνος μας ανταμείφθηκε από τον Θεό για τους πολυαίμακτους αγώνες του με τον Ιωάννη Καποδίστρια. Ηταν η μεγάλη ευκαιρία μας να ορθοποδήσουμε υλικά και πνευματικά και να ξεκινήσουμε πάλι να υφαίνουμε το νήμα του πολιτισμού μας, το οποίο κόπηκε με τον εγκιβωτισμό μας στην οθωμανική σαρκοφάγο. Η πολυδιάστατη δράση του ανδρός, η ευφυΐα του, η βαθιά πίστη του στον Θεό, οι διεθνείς διασυνδέσεις και ο ανυποχώρητος πατριωτισμός του ήταν οι εγγυήσεις ενός ανεκτίμητου εθνικού κεφαλαίου, το οποίο θα μπορούσε να συγκεντρωθεί, αν οι Αγγλογάλλοι που οργάνωσαν τη δολοφονία του δεν έβρισκαν πρόθυμα προδοτικά χέρια Ελλήνων που συμμετείχαν στη διάπραξη αυτού του ανοσιουργήματος.

Αυτή η μυθική, άφθαρτη, ιδεατή και όμως τόσο αληθινή και «γήινη» προσωπικότητα αποπειράθηκε όχι μόνο να δημιουργήσει κράτος εκεί όπου υπήρχαν ερείπια, αλλά και να διδάξει όπου υπήρχε αμάθεια. Ο τρόπος με τον οποίο προσπάθησε να δώσει μαθήματα ήθους, ευνομίας και προσαρμογής τού ενός στις ανάγκες του συνόλου ήταν ο μοναδικός τον οποίο μετέρχονται όλοι οι άνθρωποι που βρίσκονται κατά καιρούς σε θέσεις ευθύνης: το προσωπικό του παράδειγμα. Δεν μπορεί κάποιος να ζητάει θυσίες από τους άλλους, υπομονή, περισσότερη προσπάθεια και εμπιστοσύνη στους σχεδιασμούς του, όταν δεν θέτει τον ίδιο του τον εαυτό στο θυσιαστήριο. Δεν μπορεί να υπάρξει εξουσία προσανατολισμένη στο κοινό καλό, όταν ο ενάρετος κυβερνήτης δεν έχει επίγνωση της μοίρας του - και αυτή είναι η αναπόφευκτη αλλά συνειδητή αυτοθυσία.

Δέον και υπάρχον

Ο Ιωάννης Καποδίστριας ευλόγησε τον τόπο ακολουθώντας τα χνάρια του Σωκράτη. Τα λόγια δεν είναι σπουδαία, αν δεν συνοδεύονται από ισοβαρείς... αβαρίες εκείνου που ομιλεί. Η συμπεριφορά του πρώτου (και μακράν καλύτερου) Κυβερνήτη της χώρας απέναντι στον δοκιμαζόμενο λαό και τα βαρύτατα καθηκόντά του αποτελεί μια έμμεση αλλά η ηχηρότατη κατακραυγή των πράξεων και των παραλείψεων των ανάξιων επιγόνων του.

Ο λαός μας γνωρίζει, ακόμα κι αν δεν έχει τη σχετική βιβλιογραφία που αφορά την περίοδο Καποδίστρια, ότι ο Κυβερνήτης αναλώθηκε για να γλιτώσει τον λαό από την πείνα και την αναρχία, αλλά και για να περισώσει ό,τι είχε μείνει από εθνική κυριαρχία. Ο βίος, η πολιτεία του, οι απόψεις και οι αποφάσεις αυτού του αγίου της πολιτικής δεν διδάσκονται στους Ελληνες, διότι θα γίνουν συγκρίσεις. Το δέον θα φωτοβολήσει τόσο πολύ, που το υπάρχον θα διαλυθεί στα εξ ων συνετέθη.

Πόσο θα άντεχε ένα ξενόδουλο και αρλεκίνικο σύστημα μαφιόζικης εξουσίας, που αφήνει άστεγους, πένητες κι απελπισμένους Ελληνες, αν οι πολίτες μάθαιναν ότι υπήρξε Ηγέτης που υποθήκευσε τα σπίτια και τα χωράφια του για να ταΐσει τα παιδιά; Στο μνημειώδες έργο της Ε. Κούκκου για τον Καποδίστρια και τον ανεκπλήρωτο έρωτά του για τη Ρωξάνδρα Στούρτζα διαβάζουμε: «Δύο φορές η Βουλή των Ελλήνων και η Γερουσία ενέκριναν και ψήφισαν μισθό ανάλογο με το αξίωμά του, όπως είχαν υποχρέωση. Και ο Κυβερνήτης αρνήθηκε κατηγορηματικά και τις δυο φορές να τον δεχθεί, καθώς γνώριζε την τρομερή οικονομική κατάσταση του εθνικού ταμείου.

Δεν θα διστάσει δε να υποθηκεύσει ολόκληρη τη μεγάλη ακίνητη πατρική περιουσία του της Κέρκυρας στον πάμπλουτο Λάζαρο Κουντουριώτη "αντί δέκα χιλιάδων ταλλήρων", προκειμένου να φέρει τρόφιμα από την Ιταλία και να σώσει τον λαό του Ναυπλίου από τον εφιάλτη της φοβερής πείνας. Και κυρίως τα παιδιά».

Παν. Λιάκος

Bookblogs: Το Καταφύγιο των αναγνωστών;

booksblog

Η σχέση μου με την ανάγνωση πάει πίσω, τόσο πίσω που δεν έχω καμία μνήμη του εαυτού μου χωρίς ένα βιβλίο στο χέρι. Στο σχολείο περνούσα τις κοπάνες καθισμένη κάπου ανάμεσα στα ράφια της βιβλιοθήκης, εκλιπαρούσα να μου αγοράσουν μυθιστορήματα για δώρο στα γενέθλια και τις γιορτές.

Δεν ήταν πάντα εύκολο, με στραβοκοίταζαν οι άνθρωποι στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στην ουρά στην τράπεζα και στα ιατρεία όταν έβγαζα το βιβλίο από την τσάντα, με ρωτούσαν σκωπτικά οι καλεσμένοι αν έχω διαβάσει όλους αυτούς τους τόμους στην βιβλιοθήκη μου.

Κι έπειτα, εκεί γύρω στο 2006, ήρθαν τα bookblogs -o «Reader's digest» στην αρχή, κι έπειτα το «Ημερολόγιο ανάγνωσης», o «Librofilo», η «Αναγνώστρια», ο «Ναυτίλος», το «Βιβλιοκαφέ». Ακολουθώντας τους ένιωθα λιγότερο μόνη, έτσι αποφάσισα να ανοίξω και το δικό μου, το «Διαβάζοντας».

Τα ιστολόγια που ασχολούνται με την ανάγνωση και την λογοτεχνία - φτιαγμένα άλλοτε από ερασιτέχνες κι άλλοτε από επαγγελματίες του χώρου - έχουν δύο μεγάλα ατού σε σχέση με την επίσημη κριτική: Είναι απαλλαγμένα από τις εξαρτήσεις της κι έχουν αμεσότητα. Δίνουν τη δυνατότητα της αλληλεπίδρασης και την αίσθηση της οικειότητας. Οι επισκέπτες τους μπορούν να σχολιάσουν, να προτείνουν, να λοιδορήσουν κείμενα, να εκφραστούν, γνωρίζοντας πως οι συνομιλητές τους θα τους καταλάβουν. Κάποτε - όταν ο διαχειριστής το επιτρέπει - μπορούν να γράψουν και δικές τους αναρτήσεις και να τις δουν δημοσιευμένες.

Δεν είναι πάντα ένας κόσμος αγγελικά πλασμένος. Οι ιστολόγοι είχαν και έχουν έριδες μεταξύ τους, αν και τα σχόλια στα βιβλιοφιλικά blogs είναι σπανίως υβριστικά. Όμως πέρα από τις όποιες μικρότητες, αυτό που κυρίως μένει είναι η σιωπηρή επικοινωνία, η αίσθηση πως αυτός ο άνθρωπος που διαβάζει παράλληλα με σένα ένα βιβλίο -ακόμα κι αν έχει διαφορετική άποψη για αυτό- είναι δικός σου, από την ίδια πάστα φτιαγμένος. Αυτή η σχεδόν παράλογη ιδέα βοηθά να δημιουργηθούν παρέες πραγματικές και σχέσεις φιλικές. Από μια τέτοια σχέση -αμιγώς διαδικτυακή- καταλήξαμε να φτιάξουμε με τον Librofilo ένα εντελώς πραγματικό βιβλιοπωλείο, το Booktalks.

Τα τελευταία χρόνια, τα blogs έχουν χάσει κάποια από τη δυναμική τους. Εμφανίστηκε το Facebook, οι συσχετισμοί άλλαξαν, τα σχόλια μεταφέρθηκαν στις βιβλιοφιλικές ομάδες και σελίδες εκεί, όλα έγιναν πιο γρήγορα κι εφήμερα. Κάποιες φορές μοιάζει σαν να δημοσιεύεται ένα κείμενο στο blog για αρχειακούς λόγους και μόνον, για να μην χαθεί στη συνεχή ροή του καινούργιου μέσου.

Ο αριθμός των ανθρώπων που ακολουθεί και επισκέπτεται τα βιβλιοφιλικά ιστολόγια είναι ολοένα αυξανόμενος - μπορεί εξάλλου να βρει πια, κανείς ιστότοπους για κάθε αναγνωστικό γούστο και είδος. Δεν είμαι σίγουρη πως αυτό μεταφράζεται άμεσα σε πωλήσεις βιβλίων, έστω σε αναγνώσεις. Τα σχόλια στις ομάδες συχνά εκτρέπονται -αντί να μιλούν για βιβλία, οι άνθρωποι αρέσκονται να λεν για τη ζωή τους.

Δημιουργεί όμως όλο αυτό μια κουλτούρα ανάγνωσης που έλειπε στην χώρα μας. Σε τέτοιες κοινότητες, αυτό που ενώνει είναι τα βιβλία. Όλο και πιο πολλοί άνθρωποι που δεν έχουν συναντηθεί ποτέ, αισθάνονται πολύ κοντά, μιλούν για ώρες μεταξύ τους για λογοτεχνία. Κι αυτό -πέρα από ανεκτίμητη ψυχοθεραπεία- βάζει τις βάσεις για καινούριους αναγνώστες.

Όσο λιγότερο μόνος και εξωτικός φαντάζει ο βιβλιοσκώληκας, όσο γοητευτικοί άνθρωποι λένε πως τους έχει τσιμπήσει ο οίστρος της ανάγνωσης, τόσο περισσότεροι θα συγκεντρωθούν γύρω τους. Και θα αρχίσουν να διαβάζουν.

Tης Κατερίνας Μαλακατέ*

*Η Κατερίνα Μαλακατέ είναι συγγραφέας, διαχειρίστρια του βιβλιοφιλικού ιστολογίου «Διαβάζοντας» και συνιδιοκτήτρια του βιβλιοπωλείου καφέ Booktalks.