Παρ11162018

Τελευταία ΕνημέρωσηΠαρ, 16 Νοε 2018 4pm

Ο βίος του εφέδρου Οδ. Αλεπουδέλη (Eλύτη)

elytis efedros

Δέλβινο, Βόρεια Ηπειρος. Αλβανικό Μέτωπο. Πόλεμος '40- '41. Ο Οδυσσέας Ελύτης, στο μέσον, στη διάρκεια μιας επιστροφής από την πρώτη γραμμή του μετώπου

Την 28η Οκτωβρίου του 1940 ο 29χρονος έφεδρος ανθυπολοχαγός Οδυσσέας Αλεπουδέλης παρουσιάζεται στο Α΄ Κέντρο Επιστρατεύσεως του Α΄ Σώματος Στρατού (Α΄ Σ.Σ.), το οποίο βρίσκεται τότε υπό τη διοίκηση του αντιστράτηγου Παναγιώτη Δεμέστιχα. Είναι η αρχή μιας μεγάλης περιπέτειας, εθνικής καθώς και προσωπικής - για τον Οδυσσέα Αλεπουδέλη, ή αλλιώς Ελύτη, την οποία έρχεται να μας θυμίσει, με πολλές κι ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες στο βιβλίο «Ελύτης εποχούμενος - Διαδρομές στην ειρήνη και στον πόλεμο», ο Ηλίας Καφάογλου.

Το βιβλίο κυκλοφορεί αύριο από τις εκδόσεις «ύψιλον/βιβλία» και η «Κ» προδημοσιεύει σήμερα χαρακτηριστικά αποσπάσματα.

«Χρυσές επωμίδες»

Ο Ελύτης είχε αρχικά υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών της Κέρκυρας «από τις 8 Ιανουαρίου ώς τις 9 Σεπτεμβρίου 1937, οπότε “καμένος από τον ήλιο και με χρυσές επωμίδες”, επέστρεψε στην Αθήνα, χάρη στη βοήθεια και τη μεσολάβηση της Ελένης Βλάχου, και τοποθετήθηκε ως ανθυπασπιστής στον 6ο Λόχο του ΙΙ Τάγματος στο 1ο Σύνταγμα Πεζικού, το οποίο έδρευε στο Πικέρμι».

Το 1940 στρατεύεται εκ νέου και πολύ γρήγορα βρίσκεται στο μέτωπο, αφού «σύμφωνα με τη Στρατηγική Διάταξη του Σχεδίου Εκστρατείας ΙΒα [“Μεταβλητή ΙΒα”], το Α΄ Σ.Σ. αποτελούσε γενική εφεδρεία, στην περιοχή Καλαμπάκας, στη διάθεση του Αρχιστρατήγου». Στο μέτωπο, στην πρώτη ή στη δεύτερη γραμμή, βρίσκονται, εκτός από τον Ελύτη, ο ζωγράφος Γ. Τσαρούχης, ο Αγγ. Τερζάκης, ο Στ. Ξεφλούδας, ως έφεδρος ανθυπολοχαγός, οι συγγραφείς και ποιητές Γ. Σαραντάρης, Ν. Καββαδίας Ν. Εγγονόπουλος, Γ. Μπεράτης (αρχές του ’41), Λ. Ακρίτας, Ν. Βρεττάκος, Α. Κοβατζής, Α. Καραντώνης, οι νεότεροι Αγγ. Βλάχος, Τ. Σινόπουλος, Αρ. Δικταίος, Λευτ. Ιερόπαις, κ.ά.

Στις 29 Οκτωβρίου 1940 ο Ελύτης τοποθετείται στη Διλοχία Διοικήσεως του Στρατηγείου του Α΄ Σ.Σ. στο Ψυχικό και λίγες μέρες αργότερα, ξεκινά ένα διαφορετικό ταξίδι στην Ελλάδα: «5-9 Νοεβρίου 1940: Το Στρατηγείο του Α΄ Σ.Σ. και οι οργανικές μονάδες του μετακινούνται στην περιοχή Καλαμπάκας και αναλαμβάνει τη διεύθυνση των επιχειρήσεων για την απόκρουση των Ιταλών». Η μετακίνηση γίνεται με οχήματα της Διμοιρίας Αυτοκινήτων του Στρατηγείου ή με τον σιδηρόδρομο. Από ένα σημείο και μετά, το μέσον είναι η πεζοπορία.

«Οι στρατιώτες, ύστερα από το Αγρίνιο, την Καλαμπάκα, τη Φλώρινα, όπου κυρίως με το τραίνο φτάνουν, πεζοπορούν για να φτάσουν στο μέτωπο – λίγοι αφικνούνται με αυτοκίνητο κι αυτοί, πάντως, όχι μέχρι την πρώτη γραμμή. Κάποιοι από τους επιστρατευμένους φαντάρους καλύπτουν ίσως και περισσότερα από 300 χλμ. πορείας για να φτάσουν στην πρώτη γραμμή. Λίγες μέρες αργότερα, στις 11 Νοεμβρίου 1940, το Στρατηγείο του Α΄ Σ.Σ. μετακινείται στο χωριό Βοτονόσι, 5 χλμ. ανατολικά του Μετσόβου. Στις 14 Νοεμβρίου αρχίζει η ελληνική (αντ)επίθεση».

Τα ιταλικά στρατεύματα απωθούνται και «το Στρατηγείο του Α΄ Σ.Σ. προωθείται στο χωριό Ζίτσα, 3 χλμ. ΒΔ των Ιωαννίνων. “Πότε με τα πόδια, βαδίζοντας προσεχτικά και κρατώντας ένα χοντρό ραβδί στο χέρι, πότε καβάλα σ’ ένα πανύψηλο άλογο ανέβαινα ολοένα τις νύχτες ανάμεσα από τα μεγάλα σύδεντρα και τα τρομαχτικά φαράγγια της Πίνδου. Νύχτα πάντοτε”» εκμυστηρεύεται αργότερα σε επιστολή του ο Ελύτης.

Αλλού γράφει: «Πρέπει να βρω το αντίσκηνό μου. Το ’χουνε στήσει μακριά, στην άκρη απ’ όλα τ’ άλλα, που ’ναι όλα τους περιποιημένα, στοιχημένα σ’ ευθείες γραμμές. Ετσι που τα φωτίζει το φεγγάρι κάτω από τα σύννεφα, μοιάζουνε με τάφους. Ωστόσο, εδώ, σ’ αυτή τη μικρή κοιλάδα, νιώθω καλύτερα, προπάντων που δεν υπάρχει ψυχή τριγύρω μου. Αρχινάω τις βόλτες επάνου κάτω καπνίζοντας. Αλλο ένα τσιγάρο. Κι άλλο ένα».

Ιανουάριος 1941. «Το Σύνταγμα μετασταθμεύει στην περιοχή καλαράτι, όπου αντικαθιστά το 3/40 Σύνταγμα Ευζώνων (Αρτας), έχοντας μέτωπο το “νεκρό χωριό” Μπολένα. “Αργότερα”, θυμάται και γράφει ο Ελύτης, με ένα “φύλλο πορείας” στην τσέπη, κίνησα για να συναντήσω την καινούργια μονάδα μου που μαχόταν κάπου ανάμεσα στ’ Ακροκεραύνια και στο Τεπελένι. Αρχισα να εγκαταλείπω ένα-ένα όλα τα στοιχεία που συγκροτούσανε την υλική μου υπόσταση. Τα γένεια μου μεγάλωναν ολοένα. Οι ψείρες πλήθαιναν. Το χιόνι σκέπαζε τα πάντα. [...] Τη νύχτα εκείνη χρειάστηκε να περάσω από ένα μονοπάτι που το χρησιμοποιούσαν οι τραυματιοφορείς για να κουβαλήσουν στα μετόπισθεν τους βαριά τραυματισμένους. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τα βογγητά τους...”».

Στις 23 Φεβρουαρίου του 1941 ο Οδυσσέας Ελύτης είναι άρρωστος με υψηλό τυφοειδή πυρετό. «Από το Μπόρσι με υγειονομικό όχημα, μέσω Αγίων Σαράντα, ο ανθυπολοχαγός Οδυσσέας Αλεπουδέλης μεταφέρεται στο Δέλβινο, έδρα του Α1 Ορεινού Νοσηλευτικού Τμήματος και του Α2 Ορεινού Χειρουργείου, ένας “Σωτήρας άγγελος της ζώνης των πρόσω”. Τελικά, στις 2 Φεβρουαρίου, μέσω της καροποίητης οδού Δέλβινο-Γεωργουτσάδες και κατόπιν της αμαξιτής οδού Μπουλαράτ-Ελαία (Καλπάκι)-Γιάννενα, ο Ελύτης μεταφέρεται στο Νοσοκομείο Αξιωματικών Ιωαννίνων, το λεγόμενο “Ρουμανικόν” όπου νοσηλεύεται μέχρι τον Απρίλιο του 1941. Εκεί, στο 406 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων “η ιδέα ενός βιβλίου” κρατούσε τον ποιητή, “όπως άλλους ένα εικόνισμα”, κι όταν επιτέλους ξύπνησε απύρετος, και “είχε περάσει η μεγάλη κρίση”, πίστεψε πως “το βιβλίο που ονειρευόμουνα θα μπορούσε ίσως να γίνει”».

Η πολεμική εμπειρία

Μετά την κατάρρευση του μετώπου, ο Οδυσσέας Ελύτης περιπλανήθηκε σε διάφορες περιοχές της χώρας, ανέβηκε σε καρότσες φορτηγών, ξάπλωσε σε πεζούλια δρόμων εξαντλημένος και στις 23 Απριλίου του 1941 «εισάγεται στο Β΄ Στρατιωτικό Νοσοκομείο που εδρεύει στον Ευαγγελισμό. Την επόμενη μέρα, το νοσοκομείο αδειάζει, ο Ελύτης παίρνει εξιτήριο για το σπίτι του και αναρρώνει. Τότε ήταν που συγκροτήθηκε μέσα του η ιδέα που είχε στο Νοσοκομείο Ιωαννίνων.

Δεν απέμενε παρά να κρατήσω τον όρκο μου και να δώσω υπόσταση στον Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας, αυτόν που είχε δοκιμαστεί σ’ όλα τα ανεβοκατεβάσματα της ελληνικής ιστορίας και που προχωρούσε ολοένα για να φτάσει μέσα και πέρα από το θάνατο... [...] Λίγοι ξέρουνε ότι το κύριο βάρος του πολέμου το σήκωσαν οι ανθυπολοχαγοί. Και συμβολικά αυτό θέλησα να δείξω ηρωοποιώντας έναν ανθυπολοχαγό, με το “Ασμα” που έγραψα. Από το άλλο μέρος, έγινε αιτία ο πόλεμος να συνειδητοποιήσω τι είναι ο αγώνας, ο ομαδικός πλέον και όχι ο προσωπικός. Θέλω να πω τι σημαίνει να μάχεσαι και συ γι’ αυτά. Χωρίς την εμπειρία αυτή, πιστεύω δεν θα μου είχε ανοιχτεί ο δρόμος για το “Αξιον Εστί”».

Μέσα στην Κατοχή ο Ελύτης θα κυκλοφορήσει τη συλλογή «Ηλιος ο Πρώτος. Μαζί με τις παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα» (Γλάρος, Αθήνα 1943), ενώ το 1945 θα κυκλοφορήσει το «Ασμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας»:

Τώρα χτυπάει πιο γρήγορα τ' όνειρο μες στο αίμα
Tου κόσμου η πιο σωστή στιγμή σημαίνει:
Ελευθερία
Έλληνες μες στα σκοτεινά δείχνουν το δρόμο:
EΛEYΘEPIA
Για σένα θα δακρύσει από χαρά ο ήλιος

Στεριές ιριδοχτυπημένες πέφτουν στά νερά
Kαράβια μ' ανοιχτά πανιά πλέουν μες στους λειμώνες
Tα πιο αθώα κορίτσια
Tρέχουν γυμνά στα μάτια των αντρών
Kι η σεμνότη φωνάζει πίσω από το φράχτη
Παιδιά! δεν είναι άλλη γη ωραιότερη...

Του κόσμου η πιο σωστή στιγμή σημαίνει!

Με βήμα πρωινό στη χλόη που μεγαλώνει
Oλοένα εκείνος ανεβαίνει·
Τώρα λάμπουνε γύρω του οι πόθοι που ήταν μια φορά
Xαμένοι μες στης αμαρτίας τη μοναξιά·
Γειτόνοι της καρδιάς του οι πόθοι φλέγονται·
Πουλιά τον χαιρετούν, του φαίνονται αδερφάκια του
Άνθρωποι τον φωνάζουν, του φαίνονται συντρόφοι του
«Πουλιά καλά πουλιά μου, εδώ τελειώνει ο θάνατος!»
«Σύντροφοι σύντροφοι καλοί μου, εδώ η ζωή αρχίζει!»
Αγιάζι ουράνιας ομορφιάς γυαλίζει στα μαλλιά του

Μακριά χτυπούν καμπάνες από κρύσταλλο
Αύριο, αύριο, αύριο: το Πάσχα του Θεού!

 

"O φίλος μου ο Ποδηλατάκιας": Για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των παιδιών (vid)

podilatakias biblio

Το υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, στο πλαίσιο της προσπάθειας για τη μείωση των οδικών ατυχημάτων στην Ελλάδα, προβάλλει ως πρώτη προτεραιότητα την ανάπτυξη παιδείας οδικής ασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση για την επίτευξη του σκοπού αυτού δίδεται στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των παιδιών στα θέματα οδικής ασφάλειας και κυκλοφοριακής αγωγής και στην προετοιμασία τους ως υπεύθυνους αυριανούς οδηγούς.

O φίλος μου ο Ποδηλατάκιας

Κεντρικός ήρωας του βιβλίου είναι ο Ποδηλατάκιας που με απλό και διασκεδαστικό τρόπο, βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν και να εφαρμόσουν τους βασικούς κανόνες της ασφαλούς και υπεύθυνης οδήγησης κατά τη διάρκεια της βόλτας τους με το ποδήλατο. Έτσι, λοιπόν, η ιστορία του βιβλίου είναι οι περιπέτειες του Κωστάκη και του μαγικού ποδηλάτου που το έλεγαν Ποδηλατάκια. Ο Ποδηλατάκιας έμαθε στον Κωστάκη τι πρέπει να προσέχει αυτός και οι φίλοι του όταν κάνουν ποδήλατο. Κυρίως, όμως, τι πρέπει να αποφεύγουν για να μην κινδυνεύει η ζωή και η υγεία τους.

Το κείμενο του βιβλίου έγραψε η Κατερίνα Βαϊμάκη και την εικονογράφηση έκανε η Ρεβέκκα Βεδέ.

Δείτε και την επίσημη παρουσίαση του παιδικού βιβλίου κυκλοφοριακής αγωγής «ο φίλος μου ο Ποδηλατάκιας», που εξέδωσε το Υπουργείο, σε μουσική αφήγηση από τους ηθοποιούς Πατρίκιο Κωστή και Ερμόλαο Ματθαίου και την υψίφωνο της Λυρικής Σκηνής Βάσια Ζαχαροπούλου.

 

17/2 ΑΘΗΝΑ: Παρουσίαση του βιβλίου "Η Μετάβαση στη Δραχμή".

metavasi sti draxmi

Τη Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου στις 7μμ., σας περιμένουμε στο θέατρο Ζίνα, Λεωφ. Αλεξάνδρας 74,για την παρουσίαση του ολοκληρωμένου προγράμματος και τη παρουσίαση του βιβλίο "Η Μετάβαση στη Δραχμή".

Καλέστε τους φίλους σας και όσους πιστεύουν στην ανάγκη πραγματικής ανατροπής του μνημονίου που περνά μέσα από μια σοβαρή πολιτική και οικονομική πρόταση με επίκεντρο την έξοδο από το ευρώ.

Γιατί το μνημόνιο και το ευρώ είναι δίδυμοι Σιαμαίοι αδελφοί. Αν το ευρώ είναι ταμπού, τότε και το μνημόνιο είναι ταμπού.

Αυτό είναι το πρώτο ελληνικό βιβλίο. Τυπώθηκε στο Μιλάνο το 1476

elliniko biblio

Πρόκειται για τη «Γραμματική» ή «Επιτομή των οκτώ του λόγου μερών» του Κωνσταντίνου Λάσκαρη.

Τους τυπογραφικούς χαρακτήρες του βιβλίου χάραξε ο Δημήτριος Δαμιλάς, γνωστός ως Δημήτριος ο Κρής ή Δημήτριος ο Μεδιολανεύς.

Ο Δημήτριος Δαμιλάς γεννήθηκε στην Κρήτη, από γονείς που κατάγονταν από το Μιλάνο. Υπήρξε ο πρωτοπόρος της ελληνικής τυπογραφίας στην Ευρώπη και ο πρώτος εκδότης των Ομηρικών Επών, κατά τα πρώτα χρόνια της Ιταλικής Αναγέννησης.

Αρχικά στο Μιλάνο και αργότερα στη Φλωρεντία και την Ρώμη έγινε περιζήτητος χάρη στην ποιότητα της εργασιάς του με αποκορύφωμα τον διορισμό του ως πρώτου επίσημου αντιγραφέας ελληνικών κωδίκων της Βιβλιοθήκης του Βατικανού από τον πάπα Πίο Γ΄.

Δεκάδες έργα Ελλήνων τυπώθηκαν από τον Δαμιλά, ανάμεσά τους τα Ομηρικά Έπη, οι μύθοι του Αισώπου, το ψαλτήριο και τα ειδύλλια του Θεοκρίτου.

Ο Κωνσταντίνος Λάσκαρης (1434-1501) εγκατέλειψε τη γενέτειρά του την Κωνσταντινούπολη πριν από την άλωση και εγκαταστάθηκε στο Μιλάνο μετά το 1460, όπου δίδαξε ελληνικά για έξι περίπου χρόνια.

Συνέταξε τη Γραμματική του για λογαριασμό της ηλικίας μόλις δεκαπέντε ετών κόρης του δούκα του Μιλάνου Francesco Sforza, Ιππολύτης.

vima

ΚΕΠΕ: Πρόταση κατάργησης κατώτατου μισθού για νέους έως 29 ετών!!

neos erwtimatiko

Προτάσεις-βόμβα για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων εισηγείται το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), στο πρώτο τεύχος της νέας μηνιαίας έκδοσής του με τίτλο «Ελληνική Οικονομία».

Συγκεκριμένα, το ΚΕΠΕ, που είναι φορέας ο οποίος λειτουργεί συμβουλευτικά προς την κυβέρνηση, προτείνει να καταργηθεί ο κατώτατος μισθός σε νέους έως 29 ετών για έναν χρόνο από την πρόσληψή τους, ώστε να δίνεται ισχυρό κίνητρο στην επιχείρηση για την πρόσληψή τους.

Πάντως, στην ανάλυση επισημαίνεται ότι, παράλληλα με την κατάργηση του κατώτατου μισθού, πρέπει να ενισχυθεί η δράση του ΣΕΠΕ με τη θέσπιση κινήτρων αποδοτικότητας, προς αποφυγή παραβάσεων της εργατικής νομοθεσίας (ωράριο, συνθήκες απασχόλησης, κτλ.).

Επιπλέον, το ΚΕΠΕ προτείνει την αντικατάσταση του επιδόματος ανεργίας με επίδομα απασχόλησης στα πρότυπα της επιταγής εργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην περίπτωση των νέων και των εργαζομένων κοντά στη συνταξιοδότηση, αφού έτσι, όπως αναφέρει, αποφεύγεται η αποθάρρυνση και η απαξίωση του ανθρώπινου κεφαλαίου που ενσωματώνουν.

Στις προτάσεις του ΚΕΠΕ περιλαμβάνονται επίσης η διευκόλυνση της γεωγραφικής κινητικότητας των ανέργων εντός των ορίων της χώρας με παροχή κινήτρων (π.χ. φορολογικές εκπτώσεις ή/και επιδότηση ενοικίου σε ειδικές περιπτώσεις, όπως είναι οι οικογένειες με παιδιά), καθώς και επιδότηση του μισθολογικού κόστους σε επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων που λειτουργούν στο εξωτερικό, σε χώρες εντός και εκτός ΕΕ.

Επίσης, προτείνεται η προώθηση διακρατικών συμφωνιών (με χώρες εκτός ΕΕ, π.χ. ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλία, Νορβηγία) για την απορρόφηση ανέργων στη βάση μιας προσεκτικά σχεδιασμένης μεταναστευτικής πολιτικής και για δεδομένο χρονικό διάστημα, αντί της άτακτης μετανάστευσης που παρατηρείται.

spspero